Używasz emotikonów w pracy? Wydajesz się wtedy mniej kompetentny
Emotikony miały ułatwiać komunikację, dodając emocji do suchych wiadomości tekstowych. Nowe badania pokazują jednak, że w niektórych okolicznościach lepiej ich nie stosować. Na przykład w środowisku zawodowym ich użycie może przynieść efekt odwrotny od zamierzonego i zaszkodzić wizerunkowi nadawcy.
Badacze z Uniwersytetu w Ottawie przeprowadzili eksperyment z udziałem ponad 240 osób, które oceniały przykładowe wiadomości służbowe, różniące się tonem oraz obecnością emoji. Wynik był jednoznaczny, tj. wiadomości bez emotikonów były uznawane za najbardziej profesjonalne, a ich autorzy za bardziej kompetentnych. Jak podkreślają badacze, emoji mogły pomóc tylko w określonych sytuacjach - pozytywne symbole poprawiały odbiór, ale wyłącznie wtedy, gdy były spójne z neutralnym lub pozytywnym komunikatem.
Największy problem? Złe dopasowanie
Najgorzej oceniane były wiadomości z negatywnymi emoji - uczestnicy badania uznawali je za nieodpowiednie, a nadawców za mniej kompetentnych, zwłaszcza gdy emoji nie pasowało do treści wiadomości. Co więcej, pozytywne emoji nie łagodziły negatywnych informacji czy krytyki, zamiast tego często wywoływały wrażenie nieszczerości lub sztuczności. To pokazuje, że emotki nie są "bezpiecznym dodatkiem", który zawsze poprawia komunikację, a ich użycie może być ryzykowne.
To badanie pokazuje, jak ważne jest świadome używanie emoji w komunikacji zawodowej. Nie są one neutralnym dodatkiem do wiadomości - wpływają na to, jak jesteśmy postrzegani, zwłaszcza pod względem kompetencji i adekwatności
Psychologia komunikacji cyfrowej
Problem wynika z samej natury komunikacji online, w rozmowie twarzą w twarz korzystamy z mimiki, tonu głosu i mowy ciała, a w wiadomościach tekstowych tych sygnałów brakuje. Emotikony teoretycznie miały je zastąpić, ale badanie pokazuje, że w środowisku zawodowym ta "proteza emocji" działa tylko częściowo i łatwo może zostać źle odebrana.
Naukowcy zauważyli także ciekawy efekt społeczny, a mianowicie kobiety surowiej oceniały negatywne wiadomości wysyłane przez inne kobiety niż przez mężczyzn. To sugeruje, że odbiór komunikacji zawodowej zależy nie tylko od treści, ale też od kontekstu społecznego i oczekiwań wobec nadawcy.
Badacze podkreślają, że emoji mogą być przydatne, ale wymagają świadomego użycia. W niektórych sytuacjach mogą poprawić odbiór komunikatu, jednak w wielu - zwłaszcza formalnych - lepiej z nich zrezygnować. I najlepiej w ogóle unikać negatywnych emoji, ponieważ obniżają ocenę kompetencji nadawcy, nawet jeśli ich znaczenie jest jasne.
