Cud natury z listy UNESCO. Wyniki wieloletnich badań
Ze względu na swoją wyjątkowość Wielka Rafa Koralowa pozostaje pod ścisłą ochroną i jest nieustannie monitorowana przez badaczy, którzy starają się lepiej zrozumieć jej funkcjonowanie, poznać jej losy oraz znaleźć skuteczne sposoby ochrony. Najnowsze odkrycia z badań nad historią Wielkiej Rafy Koralowej pozwoliły naukowcom odtworzyć jej rozwój na przestrzeni ostatnich tysięcy lat.
Badania opierały się na rdzeniach skalnych i koralowych pobranych podczas międzynarodowej ekspedycji IODP Expedition 325. Dzięki pozyskanym wówczas próbkom teraz badacze mogli prześledzić, jak rafa reagowała na dynamiczne zmiany klimatu i poziomu mórz od końca ostatniej epoki lodowej.
Historia Wielkiej Rafy Koralowej. Tysiące lat przemian
Okazało się, że Wielka Rafa Koralowa nie rozwijała się w sposób ciągły. W przeszłości wielokrotnie ulegała częściowemu załamaniu, a następnie odradzała się w nowych miejscach. Gdy poziom mórz spadał podczas chłodniejszych okresów, rafy przesuwały się w kierunku oceanu. Kiedy klimat się ocieplał, lądolody topniały, a poziom morza wzrastał, rafy migrowały z powrotem w stronę lądu. Naukowcy wyróżnili aż pięć głównych faz rozwoju rafy, podczas których ekosystemy powstawały, zanikały i tworzyły się na nowo.
Jednym z najważniejszych wniosków było odkrycie, że samo podnoszenie lub obniżanie poziomu morza nie decydowało o losach raf. Równie istotne były takie czynniki jak temperatura wody, ilość osadów i składników odżywczych trafiających do morza, jakość wody oraz zmiany w prądach oceanicznych. To właśnie taka kombinacja wielu czynników środowiskowych decydowała o tym, czy koralowce mogły dalej rosnąć, czy też rafa obumierała i "tonęła" pod wodą.
Niesamowita rafa. Niezwykle dynamiczny ekosystem
Badacze podkreślają jednak, że nie można bezpośrednio porównywać dawnych zmian klimatu z obecnym globalnym ociepleniem.
- Chociaż nie możemy wykorzystać minionych danych do bezpośredniego przewidywania reakcji rafy na obecną zmianę klimatu, pozwalają nam one zrozumieć dynamiczną naturę tej reakcji - powiedział prof. Jody Webster z Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu w Sydney. - Główną różnicą w porównaniu ze zmianami wywołanymi przez człowieka jest to, że oczekuje się, iż będą one znacznie szybsze niż poprzednie zmiany, którym rafa była poddawana.
Całość badań opublikowanych na łamach czasopisma "Marine Geology" pokazuje, że Wielka Rafa Koralowa jest niezwykle dynamicznym ekosystemem, który wielokrotnie zmieniał swoje położenie i strukturę w odpowiedzi na zmiany środowiska. Jednocześnie stanowi ona wyjątkowe archiwum historii klimatu Ziemi, pomagające naukowcom lepiej zrozumieć, jak oceany i rafy reagowały na naturalne zmiany klimatyczne w odległej przeszłości.
