Zdarzyło ci się robić zdjęcia smartfonem, albo zrzuty ekranu, żeby o czymś pamiętać? Nowe badania sugerują, że w ten sposób... osłabiasz swoją pamięć.
Zrzut ekranu zamiast pamięci. To groźne dla twojej pamięci
Naukowcy z Binghamton University przeprowadzili siedem eksperymentów, w których badani fotografowali dzieła sztuki. Następnie sprawdzali, co uczestnicy z nich zapamiętali. Ciekawe jest to, że nie było wyraźnej korzyści z wykonywania zdjęć. Przeciwnie, zapisane w urządzeniu informacje były gorzej zapamiętywane.
Sophia Fabrizio, doktorantka psychologii na Binghamton University i główna autorka badania zwraca uwagę, że problem dotyczy przede wszystkim materiałów, do których później nie wracamy.
- Jeśli nie przeglądasz aktywnie tych obrazów jako wskazówek do bardziej rozbudowanego przypominania sobie, jest mało prawdopodobne, że przyniesie ci to korzyść - wyjaśniła Fabrizio.
Dlaczego telefon może przeszkadzać?
Jednym z możliwych wyjaśnień jest tak zwane odciążanie poznawcze. Mózg może uznać, że skoro informacja została zapisana gdzie indziej, nie trzeba poświęcać tylu zasobów na jej zapamiętanie. Znaczenie może mieć też podzielona uwaga, bo wykonanie zrzutu wymaga skupienia na telefonie zamiast na tym, co oglądamy.
Badacze rozważają również nieświadome odsunięcie się od przeżywanego wydarzenia. Może ono sprawić, że gorzej pamiętamy nie tylko zapisany obraz, ale także jego kontekst. Uczestnicy mieli też problem z przypomnieniem sobie, czy dzieło sztuki uchwycili na ekranie, czy tylko obejrzeli.
Lepszy może być zwykły długopis
Pomocne może być ręczne zapisywanie informacji. Pisanie wymusza ich przetwarzanie, porządkowanie i łączenie ze sobą. Taki dodatkowy wysiłek może sprzyjać zapamiętywaniu.
Nie każdy zrzut ekranu jest jednak błędem. Kilka zdjęć, do których później wracamy, może wspierać pamięć. Problem zaczyna się, gdy zrzuty rosną w galerii i nigdy ich nie przeglądamy.
- Wyniki obecnego badania sugerują, że jednym naciśnięciem przycisku możemy pogarszać pamięć dotyczącą informacji i doświadczeń - podsumowała Sophia Fabrizio.
Źródło: Uniwersytet Binghamton
Publikacja: Sophia P. Fabrizio et al, Digital amnesia: The aftermath of a screenshot, Memory & Cognition (2026). DOI: 10.3758/s13421-026-01921-2
