Stary lek, nowe zastosowanie
Znany lek na nadciśnienie o nazwie hydralazyna może być potencjalnie skuteczny na raka, jak przypadkowo odkryli naukowcy. Stosuje się go w leczeniu wysokiego ciśnienia krwi już od lat 50. XX wieku, chociaż do tej pory nie do końca znano jego dokładne działanie.
- Hydralazyna jest jednym z pierwszych leków rozszerzających naczynia krwionośne, jakie kiedykolwiek opracowano. Pochodzi z okresu odkrywania leków, kiedy naukowcy opierali się najpierw na tym, co zaobserwowali u pacjentów, a później dopiero próbowali wyjaśnić biologiczne podstawy tego zjawiska - wyjaśnia Kyosuke Shishikura, lekarz i naukowiec z University of Pennsylvania, który brał udział w badaniu.
Teraz rozwiązano tę zagadkę. Okazało się, że istnieje nieoczekiwany biologiczny związek między nadciśnieniem tętniczym a rakiem mózgu. Zespół naukowców odkrył, że hydralazyna bezpośrednio oddziałuje na mały, ale kluczowy enzym zwany 2-aminoetanotiolodioksygenazą (ADO), czyli przełącznik molekularny, który informuje naczynia krwionośne, kiedy mają się zwężać.
- ADO interweniuje w momencie, gdy poziom tlenu zaczyna spadać - mówi Megan Matthews, opiekunka podoktorska Shishikura.
Większość procesów zachodzących w organizmie wymaga czasu: konieczne jest skopiowanie DNA, wytworzenie RNA i zbudowanie nowych białek. ADO pomija wszystkie te etapy. W ciągu kilku sekund uruchamia biochemiczny przełącznik
Hydralazyna działa poprzez wiązanie się z ADO i blokowanie go, co oznacza, że skutecznie "wycisza" alarm tlenowy. Po jego wyciszeniu białka sygnałowe, zwane regulatorami sygnalizacji białka G (RGS), pozostają stabilne. Nagromadzenie tych białek powoduje kurczenie się naczyń krwionośnych, które ignorują sygnał "ściśnięcia", co obniża poziom wapnia wewnątrz komórek - a to prowadzi do rozluźnienia i rozszerzenia naczyń oraz spadku ciśnienia krwi.
Lek na nadciśnienie skuteczny na glejaka
Podczas badań skupiono się na glejaku wielopostaciowym - kiedy guzy często muszą przetrwać w obszarach o bardzo niskim poziomie tlenu. Podwyższony poziom ADO wiązano z bardziej agresywnym przebiegiem choroby. Naukowcy zaczęli podejrzewać, że wyłączenie tego enzymu mogłoby być skuteczną strategią w walce z rakiem.
Postanowiono sprawdzić, czy hydralazyna jest dobrym kandydatem. Zespół potraktował nią glejaka w laboratorium i po trzech dniach odkrył, że komórki przestały się namnażać - weszły w stan uśpienia. Lek nie zabił ich całkowicie, jednak skutecznie pozbawił zdolności do poruszania się i wzrostu.
To dopiero punkt wyjścia do opracowania nowego zastosowania leku, lecz ponieważ hydralazyna jest już zatwierdzona przez FDA, naukowcy mają nadzieję, że będzie ją można wykorzystać znacznie szybciej, niż zupełnie nowy lek.
