Spis treści:
- Krótka historia kopalni Guido w Zabrzu
- Poziomy 170, 320 i ekstremalne trasy. Ile trwa zwiedzanie kopalni Guido?
- Jak ubrać się na wycieczkę do kopalni Guido?
Krótka historia kopalni Guido w Zabrzu
Kopalnia Guido przy ul. 3 Maja w Zabrzu należy dziś do najważniejszych zabytków techniki na Śląsku, choć jej historia rozpoczęła się jako ambitne przedsięwzięcie przemysłowe. Zakład powstał w 1855 roku z inicjatywy hrabiego Guido Henckel von Donnersmarcka, który liczył na eksploatację bogatych złóż węgla kamiennego. Początki okazały się jednak trudne, ponieważ górnicy musieli zmagać się z wodą, uskokami geologicznymi i innymi problemami utrudniającymi drążenie szybów. Mimo przeszkód, kopalnia stopniowo się rozwijała, a wydobycie prowadzono na coraz większych głębokościach.
Pod koniec XIX wieku uruchomiono kolejne poziomy wydobywcze i rozbudowano infrastrukturę zakładu, w tym szyb Kolejowy, który przez dziesięciolecia odgrywał kluczową rolę w funkcjonowaniu kopalni. W 1885 roku wydobycie przekroczyło 313 tys. ton węgla, co pozostało najlepszym wynikiem w historii tego przedsięwzięcia. Sukces produkcyjny nie przełożył się jednak na wysoką rentowność, dlatego kilka lat później kopalnia trafiła w ręce państwa pruskiego i została włączona do większego kompleksu górniczego Królowa Luiza. Od tego momentu pełniła ważną funkcję w rozwijającym się zagłębiu przemysłowym Górnego Śląska.
W XX wieku znaczenie kopalni stopniowo ewoluowało. Po zakończeniu wydobycia część wyrobisk wykorzystywano do testowania nowych maszyn i technologii górniczych, a w latach 80. rozpoczęto tworzenie podziemnego skansenu. Dzięki temu udało się zachować fragment autentycznej infrastruktury, która w wielu innych kopalniach została zlikwidowana. Dziś dawne wyrobiska, historyczne maszyny, kaplica św. Barbary oraz trasy turystyczne prowadzące nawet 320 metrów pod ziemię tworzą jedną z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji industrialnych w Polsce.
Poziomy 170, 320 i ekstremalne trasy. Ile trwa zwiedzanie kopalni Guido?
Podstawową trasą jest Podziemny Spacer Górniczy, który trwa około dwóch godzin i pozwala zobaczyć dwa najważniejsze poziomy udostępnione turystom. Zwiedzanie rozpoczyna się od zjazdu autentyczną górniczą szolą, a następnie prowadzi przez chodniki wydrążone w skale i pokładach węgla. Na poziomie 170 metrów znajdują się między innymi podziemna kaplica św. Barbary, historyczne wyrobiska oraz miejsca pokazujące, jak wyglądała praca górników w XIX i na początku XX wieku. Z kolei poziom 320 metrów prezentuje bardziej przemysłowe oblicze kopalni, z działającymi maszynami, trasą kolejki podwieszanej oraz największymi podziemnymi przestrzeniami dostępnymi dla zwiedzających.
Osoby szukające większych emocji mogą wybrać trasy specjalne prowadzące jeszcze głębiej pod ziemię. Mroki Kopalni obejmują poziom 320 oraz podpoziom 355, czyli fragment wyrobisk zachowany niemal w takim stanie, w jakim pozostawili go górnicy pod koniec XX wieku. Trasa trwa około 2,5 godziny i prowadzi węższymi chodnikami, ciemniejszymi odcinkami oraz rejonami oddalone od typowych tras turystycznych, gdzie łatwiej wyobrazić sobie rzeczywiste warunki pracy pod ziemią. Jeszcze bardziej angażująca jest Podziemna Szychta, podczas której uczestnicy otrzymują górniczy strój, lampę i podstawowy sprzęt, a następnie wykonują zadania inspirowane codziennymi obowiązkami załogi kopalni. Taka wyprawa zajmuje około trzech godzin i jest przeznaczona wyłącznie dla osób pełnoletnich.
Ceny biletów zaczynają się od 65 zł za Podziemny Spacer Górniczy i trasę Mroki Kopalni przy zakupie online, natomiast udział w Podziemnej Szychcie kosztuje od 120 zł. Do Kopalni Guido można łatwo dojechać samochodem, korzystając z parkingu przy ul. 3 Maja 93, ale wygodny jest również transport publiczny. Bezpośrednio przy obiekcie zatrzymują się autobusy linii 7, 23, 47, 111, 198 i 199, a najbliższy przystanek nosi nazwę Guido Kopalnia Zabytkowa. Dojazd zapewnia także tramwaj linii 3, kursujący przez centrum Zabrza. Warto pamiętać, że liczba miejsc na poszczególnych trasach jest ograniczona, dlatego bilety najlepiej rezerwować z wyprzedzeniem, szczególnie w weekendy oraz podczas wakacji.
Jak ubrać się na wycieczkę do kopalni Guido?
Przed wizytą w kopalni warto pamiętać, że warunki panujące pod ziemią znacząco różnią się od tych na powierzchni. Przez cały rok temperatura utrzymuje się zwykle na poziomie około 13-16 stopni Celsjusza. Odczuwalny chłód potęguje też wysoka wilgotność powietrza. Z tego powodu najlepiej sprawdzają się długie spodnie oraz ubranie zakładane warstwowo, na przykład bluza, polar lub lekka kurtka, które w razie potrzeby można łatwo zdjąć lub założyć podczas zwiedzania.
Równie ważne jest odpowiednie obuwie. Trasy prowadzą przez autentyczne wyrobiska górnicze, gdzie miejscami występują nierówne nawierzchnie, metalowe pomosty, schody oraz wilgotne fragmenty chodników. Najlepiej sprawdzają się pełne buty sportowe lub trekkingowe z antypoślizgową podeszwą, zapewniające stabilność podczas kilkukilometrowego spaceru pod ziemią. Sandały, klapki czy obuwie na cienkiej podeszwie mogą szybko okazać się niewygodne.
W przypadku bardziej wymagających tras, takich jak Mroki Kopalni czy Podziemna Szychta, warto przygotować się na kontakt z pyłem, wilgocią oraz ciaśniejszymi przejściami. Dobrym wyborem są ubrania, których zabrudzenie nie będzie problemem, a także niewielki plecak zamiast dużej torby. Im głębiej prowadzi trasa, tym większe znaczenie mają wygoda, swoboda ruchów i praktyczne wyposażenie, dlatego strój powinien przypominać raczej ubiór na krótką wyprawę terenową niż na typowe zwiedzanie muzeum.
