W skrócie
- Zastrzeżenie PESEL to darmowe rozwiązanie chroniące przed wyłudzeniami, które nakłada na instytucje obowiązek weryfikacji tożsamości klienta przed podpisaniem umowy.
- Aktywna blokada PESEL nie utrudnia codziennych spraw, lecz chroni przed kredytami, zakupami na raty czy wyrobieniem duplikatu karty SIM przez osoby trzecie.
- Zastrzeżenia dokonasz przez mObywatela, stronę internetową lub w urzędzie gminy, natomiast w przypadku osób niepełnoletnich wymagana jest wizyta osobista w placówce.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Czy warto zastrzec PESEL?
Zastrzeżenie numeru PESEL to prosty i bezpłatny mechanizm, który stanowi pierwszą linię obrony przed wyłudzeniami i kradzieżą danych. W przypadku wycieku danych osobowych administratorzy baz danych wskazują to rozwiązanie jako kluczowy krok zabezpieczający.
Mechanizm ten zyskał szczególny wymiar od 1 czerwca 2024 r. Od tego momentu instytucje finansowe, firmy telekomunikacyjne i notariusze muszą sprawdzać status 11-cyfrowego numeru PESEL przed wykonaniem konkretnych czynności. Jeśli tego nie zrobią i udzielą pożyczki na zastrzeżony PESEL, to na nich spadnie ciężar dowodowy, a poszkodowany obywatel nie będzie musiał spłacać wyłudzonego zobowiązania.
Zastrzec numer PESEL lub cofnąć jego blokadę może każda pełnoletnia osoba. Operacja nie wymaga podawania powodu i jest w pełni darmowa. Można ją wykonywać wielokrotnie, przy czym po wycofaniu zastrzeżenia należy odczekać 30 minut przed jego ponownym włączeniem.
Zobacz również:
Co powoduje zastrzeżenie numeru PESEL?
Włączona ochrona numeru PESEL w żaden sposób nie utrudnia codziennego funkcjonowania. Rejestr nie wpływa na ważność dokumentów tożsamości, takich jak paszport czy dowód osobisty, ani też nie przeszkadza w podróżowaniu.
Z zastrzeżonym numerem PESEL bez przeszkód możesz:
- zarejestrować się na wizytę lekarską i przebywać w szpitalu,
- zrealizować receptę w aptece,
- wypłacić pieniądze z bankomatu i zlecić tradycyjny przelew,
- załatwić sprawę urzędową (np. ślub, zameldowanie, rejestrację narodzin dziecka),
- brać udział w wyborach (głosować oraz kandydować),
- korzystać z profilu zaufanego i usług Poczty Polskiej,
- podpisywać dokumenty w pracy i wykonywać obowiązki służbowe.
Ochrona blokuje jednak określone transakcje finansowe i działania prawne. Cofnij zastrzeżenie, gdy planujesz:
- otwarcie nowego konta bankowego (ROR lub oszczędnościowego),
- zaciągnięcie kredytu, pożyczki bądź zakupu na raty (będącego kredytem konsumenckim),
- podpisanie aktu notarialnego dotyczącego nieruchomości (zakup, sprzedaż, obciążenie nieruchomości, użytkowanie wieczyste, spółdzielcze prawo do lokalu czy pełnomocnictwo w tych sprawach),
- wyrobienie duplikatu karty SIM (co chroni m.in. przed przejęciem SMS-ów autoryzacyjnych),
- wypłatę gotówki w placówce bankowej powyżej limitu 3-krotności minimalnego wynagrodzenia (od 1 stycznia 2026 r. wynosi on 14 418 zł).
- W przypadku wypłaty gotówki w okienku bankowym cofnięcie zastrzeżenia musi nastąpić przed złożeniem dyspozycji. Brak wycofania blokady skutkuje zamrożeniem wypłaty na 12 godzin, nawet jeśli w międzyczasie ochrona zostanie wyłączona.
Zobacz również:
Jak zastrzec PESEL? Instrukcja krok po kroku
Zastrzeżenia i jego cofnięcia można dokonać na kilka sposobów. Usługa realizowana jest bezzwłocznie, w czasie rzeczywistym, również w nocy i dni wolne od pracy. Możesz tego dokonać na trzy sposoby. Oto dokładna instrukcja krok po kroku.
Zastrzeganie PESEL w aplikacji mObywatel
Aplikacja mobilna mObywatel 2.0 to najwygodniejsze narzędzie pozwalające na zarządzanie statusem numeru PESEL w dowolnym momencie.
- Zaloguj się do aplikacji mObywatel na swoim telefonie.
- Wejdź w kartę "Usługi", a następnie wybierz pozycję "Zastrzeż PESEL".
- Stuknij przełącznik "Zastrzeż PESEL" (lub "Cofnij zastrzeżenie"), po czym wyloguj się z aplikacji.
W aplikacji na smartfonie możesz także sprawdzać historię zmian, przeglądać listę instytucji, które weryfikowały status danych, oraz włączać powiadomienia.
Zastrzeganie PESEL przez stronę internetową
Aby wykonać to działanie, nie musisz logować się w aplikacji mobilnej. Wystarczy komputer, tablet lub smartfon z przeglądarką internetową.
- Zaloguj się w portalu mObywatel.gov.pl (używając profilu zaufanego, bankowości elektronicznej lub aplikacji mObywatel).
- Przejdź do zakładki "Twoje dane", a następnie do sekcji "Rejestr zastrzeżeń PESEL".
- Kliknij przycisk "Zastrzeż PESEL" (albo "Cofnij zastrzeżenie") i wyloguj się z serwisu.
Zastrzeganie PESEL w urzędzie gminy
Jeśli wolisz załatwić sprawę w tradycyjny sposób, wybierz się do urzędu gminy.
- Pobierz wniosek z rządowej strony internetowej lub poproś urzędnika o wydrukowanie wypełnionego formularza z systemu.
- Sprawdź poprawność wprowadzonych danych i podpisz wniosek.
- Przedstaw dokument tożsamości (dowód osobisty lub paszport) i złóż wniosek w dowolnym urzędzie gminy.
Wiele osób pyta też, jak zastrzec PESEL w banku. Nie jest to jednak możliwe ani w placówce bankowej, ani w bankowości elektronicznej, ponieważ rejestr ten prowadzi Ministerstwo Cyfryzacji i modyfikacja statusu naszego numeru możliwa jest tylko w omówione powyżej sposoby.
Z kolei zgłoszenie utraty dowodu osobistego z powodu kradzieży lub zgubienia (w urzędzie lub na gov.pl) powoduje automatyczne unieważnienie dokumentu i zastrzeżenie numeru PESEL.
Ile trwa cofnięcie zastrzeżenia PESEL?
Cofnięcie blokady jest natychmiastowe i odwracalne - w każdej chwili możesz przywrócić ochronę albo z góry ustalić czas jej trwania. Do wyboru są dwa warianty wycofania zastrzeżenia:
- Cofnij bezterminowo - PESEL pozostaje niechroniony do momentu ponownego ręcznego włączenia blokady.
- Cofnij i ustaw ponowne zastrzeżenie - wskazujesz w systemie konkretny dzień i godzinę, w której ochrona zostanie automatycznie włączona ponownie.
Jak zastrzec PESEL dziecka lub osoby starszej?
Wniosek o zmianę statusu numeru PESEL za inną osobę może złożyć opiekun prawny (w przypadku osoby podopiecznej), kurator lub pełnomocnik szczególny (w sytuacji, gdy dana osoba nie może zrobić tego sama z powodu choroby, niepełnosprawności lub innej przeszkody).
Niestety, nie można zastrzec PESEL dla dziecka niepełnoletniego lub osoby starszej w trybie online. Zamiast tego należy udać się do urzędu gminy i tam złożyć wypełniony i podpisany wniosek, dokument tożsamości składającego, a także orzeczenie sądu (w przypadku opiekuna lub kuratora) albo pełnomocnictwo szczególne wraz z pisemnym uzasadnieniem okoliczności.
