Ukryta funkcja w oknach. Jak je wyregulować i włączyć tryb zimowy?

Zanim zaczniemy cokolwiek regulować warto wiedzieć, że nie każde okno ma tryb zimowy. To funkcja charakterystyczna przede wszystkim dla nowszych okien z tworzywa sztucznego, czyli popularnych okien PCV, ale funkcja ta pojawia się także w stolarce drewnianej czy aluminiowej. W starszych konstrukcjach taka regulacja może nie występować, bo mechanizmy zamykania działają inaczej i nie przewidują zmiany docisku skrzydła do ramy. Dlatego nie można zakładać, że każde okno da się ustawić w ten sposób. Wiele modeli nie ma takiej opcji.

Jeśli okno ma tryb zimowy, to wynika to z konstrukcji okuć, czyli metalowych elementów odpowiadających za otwieranie i zamykanie skrzydła. W oknach wyposażonych w tę funkcję znajdują się specjalne rolki lub trzpienie regulacyjne, które można obrócić, aby zwiększyć docisk skrzydła do ościeżnicy. Zimą taki mocniejszy docisk pomaga ograniczyć przedostawanie się zimnego powietrza i poprawia izolację termiczną. Latem w oknach można ustawić tryb letni, który lekko zmniejsza docisk, co ułatwia wentylację i odciąża uszczelki.

Jak sprawdzić, czy okno ma tryb zimowy? Przede wszystkim należy przyjrzeć się jego okuciom. Najłatwiej zrobić to przy otwartym skrzydle. Jeśli na krawędzi okna widać okrągłe lub owalne bolce, które można obrócić palcami lub kluczem imbusowym, to najprawdopodobniej jest to model z możliwością regulacji docisku. Jeśli takich elementów nie ma albo są one nieruchome, to okno po prostu nie posiada tej funkcji i nie ma możliwości jej wprowadzenia. Warto też pamiętać, że zbyt mocny docisk przez cały rok może prowadzić do szybszego zużycia uszczelek, dlatego najlepiej zmieniać ustawienia zgodnie z porą roku. Jeżeli ktoś nie jest pewien, czy jego okna mają taką funkcję, albo boi się uszkodzić mechanizm, zawsze można poprosić o pomoc serwisanta.

Przestawienie okien na tryb zimowy nie jest skomplikowane. Trzeba jednak wiedzieć, gdzie znajdują się wspomniane wcześnie elementy odpowiedzialne za regulację docisku. W oknach PCV niewielkie, metalowe trzpienie lub rolki umieszczone na bocznej krawędzi skrzydła. Po otwarciu okna widać je jako okrągłe lub owalne bolce, które można obracać. To właśnie one decydują o tym, jak mocno skrzydło dociska do ramy. W trybie zimowym docisk powinien być większy, aby ograniczyć przedostawanie się chłodnego powietrza i poprawić izolację.

Jak przestawić okna na tryb zimowy? Przestawienie trybu polega na obróceniu trzpieni tak, aby znalazły się w pozycji maksymalnego docisku. W większości modeli oznacza to ustawienie bolca tak, by jego najbardziej wystająca część była skierowana w stronę uszczelki.

Można to zrobić ręką, jeśli element jest ruchomy, albo przy pomocy klucza imbusowego lub szczypiec, jeśli chodzi ciężej. Po obróceniu wszystkich trzpieni skrzydło będzie mocniej przylegać do ramy, co od razu da się wyczuć przy zamykaniu okna. Po prostu okno będzie zamykało się z większym oporem.

Warto pamiętać, że przestawienie okna na tryb zimowy wykonuje się na każdym bolcu osobno, bo okno ma ich zwykle kilka rozmieszczonych na całym obwodzie. Po ustawieniu trybu zimowego dobrze jest sprawdzić, czy okno zamyka się płynnie i czy uszczelki nie są nadmiernie ściśnięte. Jeśli docisk jest zbyt mocny, można delikatnie cofnąć regulację, aby nie skracać żywotności uszczelek.

Przestawienie okien na tryb zimowy ma sens przede wszystkim dlatego, że wraz ze spadkiem temperatur zmieniają się warunki pracy całej konstrukcji. Materiały, z których wykonane są okna, reagują na zimno, a uszczelki stają się twardsze i mniej elastyczne.

Jeśli docisk skrzydła do ramy pozostaje ustawiony tak samo, jak latem, okno może nie przylegać idealnie, co prowadzi do powstawania niewidocznych nieszczelności. W efekcie do pomieszczenia dostaje się zimne powietrze, a ciepło ucieka na zewnątrz, co zwiększa koszty ogrzewania i obniża komfort w domu.

Regulacja ma też znaczenie dla trwałości okien. Jeśli przez cały rok okno pracuje na jednym ustawieniu, uszczelki mogą być albo zbyt mocno ściśnięte, albo zbyt luźne. Zimą potrzebny jest większy docisk, ale latem wręcz przeciwnie, wtedy uszczelki są miękkie i elastyczne, więc zbyt mocne dociśnięcie mogłoby je szybciej zużyć. Dlatego producenci okuć przewidzieli możliwość zmiany trybu, aby okno mogło pracować optymalnie w różnych warunkach.