Czym jest Zegar Zagłady? Aktualne ustawienie na 85 sekund przed północą
Zegar Zagłady, ustanowiony przez naukowców w 1947 roku, obecnie pokazuje 85 sekund do północy - to najbardziej alarmujący wynik w historii. Symbolizuje on, jak blisko ludzkość może być globalnej katastrofy, uwzględniając takie zagrożenia jak wojny nuklearne, kryzysy klimatyczne oraz rozwój niebezpiecznych technologii.
Niedawno Filip Mielczarek w GeekWeek.pl pisał, że wskazówki Zegara Zagłady po raz kolejny zostały przesunięte i znajdują się obecnie 85 sekund od północy - najbliżej w całej historii. Czym jest jednak ów Zegar, co oznacza ustawienie jego wskazówek i kto nim steruje?
Zegar Zagłady wciąż ma znaczenie
Doomsday Clock to jeden z najbardziej niepokojących symboli współczesnego świata. Pokazuje, jak blisko ludzkość znajduje się od globalnej katastrofy stworzonej przez samą siebie. Pokazane jest to za pomocą wskazówek - ile minut pozostało do północy, czyli do momentu, w którym cywilizacja w obecnej formie może przestać istnieć.
Zegar powstał w 1947 roku, tuż po II wojnie światowej i ataku na Hiroszimę i Nagasaki, a jego twórcami byli naukowcy związani z czasopismem Bulletin of the Atomic Scientists. Wśród nich byli m.in. Albert Einstein i J. Robert Oppenheimer. Miał być ostrzeżeniem, próba wstrząśnięcia opinią publiczną i politykami.
Co oznacza północ na Zegarze Zagłady?
Północ symbolizuje globalną katastrofę o skali cywilizacyjnej, taką jak wojna nuklearna, nieodwracalny kryzys klimatyczny, upadek systemów biologicznych czy niekontrolowany rozwój technologii, np. broni biologicznej. Im bliżej wskazówki znajdują się północy, tym większe ryzyko, że któryś z tych czynników doprowadzi do punktu bez powrotu.
Najdalej od północy zegar znajdował się 17 minut w 1991 roku u schyłku zimnej wojny. Od 2010 roku zbliża się jedynie do północy i jest systematycznie uaktualniana. Od 2020 roku czas Zegara zaczęto podawać w sekundach, a nie w minutach, podkreślając narastające zagrożenie.
Kto ustawia Zegar Zagłady i na jakiej podstawie?
Jego ustawienie jest określane przez Radę ds. Nauki i Bezpieczeństwa w konsultacji z Radą Sponsorów, w skład której wchodzi ośmiu laureatów Nagrody Nobla z różnych dziedzin.
Wskazówki zegara były przesuwane łącznie 28 razy w odpowiedzi na różne wydarzenia międzynarodowe. Na początku ustawiono go na 23:53. Obecnie ocena sytuacji jest bardziej skomplikowana, ponieważ trzeba wziąć pod uwagę wiele czynników. Decyzje o zmianie ustawienia wskazówek opierają się na analizie napięć geopolitycznych, liczby i stanu arsenałów nuklearnych, postępów w walce ze zmianą klimatu czy zagrożeń technologicznych.
Dlaczego dziś Zegar Zagłady jest tak blisko północy?
Nakłada się na to kilka zagrożeń krytycznych. Szacując czas, naukowcy zwrócili uwagę na wygasający 4 lutego 2026 roku układ o redukcji zbrojeń strategicznych między USA a Rosją. Może to doprowadzić do ponownego "wyścigu zbrojeń". Wskazano również liczne konflikty zbrojne z udziałem państw, które posiadają broń atomową, w tym wojnę w Ukrainie oraz starcia na Bliskim Wschodzie i w dalszych rejonach Azji. Sztuczna inteligencja także została wspomniana w kontekście szerzenia dezinformacji destabilizującej społeczeństwa.
Zegar Zagłady nie przewiduje końca świata, lecz jest metaforą, która ma nas ostrzec i zachęcić do podjęcia działań spowalniających katastrofę. Pokazuje nam, jak blisko samozagłady jesteśmy, jednak to nie znaczy, że ona nastąpi.
