Sekundy przed zagładą w Pompejach. AI odtworzyła moment wybuchu Wezuwiusza
Archeolodzy z Pompejów po raz pierwszy użyli sztucznej inteligencji do odtworzenia ostatnich chwil jednej z ofiar erupcji Wezuwiusza w Pompejach. Dzięki analizie szczątków i historycznych relacji powstał wizualny model starszego mężczyzny, który próbował uciec, chroniąc się ceramicznym moździerzem przed spadającą lawą.
W skrócie
- Archeolodzy w Pompejach po raz pierwszy wykorzystali sztuczną inteligencję do odtworzenia ostatnich chwil jednej z ofiar erupcji Wezuwiusza.
- Cyfrowa rekonstrukcja powstała na podstawie analizy szczątków, znalezisk archeologicznych i algorytmów AI oraz jest zgodna z historycznymi relacjami.
- Projekt ma charakter eksperymentalny i otwiera dyskusję o zastosowaniu AI w archeologii, a szczegóły zostały udostępnione przez Park Archeologiczny Pompejów.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu
Po raz pierwszy w historii archeolodzy z Parku Archeologicznego Pompejów wykorzystali sztuczną inteligencję do cyfrowej rekonstrukcji twarzy i ostatnich chwil ucieczki ofiary erupcji wulkanu Wezuwiusz z 79 r. n.e. Rekonstrukcja przedstawia starszego mężczyznę, który próbował dotrzeć do wybrzeża, chroniąc głowę ceramicznym moździerzem przed spadającymi z nieba kawałkami zastygłej lawy.
Szczątki dwóch mężczyzn odkryto podczas wykopalisk w nekropolii Porta Stabia, tuż za murami starożytnego miasta. Obaj próbowali uciec w kierunku morza. Jeden zginął prawdopodobnie pod wpływem fali piroklastycznej (gorącej chmury gazów i popiołu), drugi podczas intensywnego opadu materiału wulkanicznego. Przy drugim znaleziono m.in. ceramiczną lampkę służącą do orientacji w ciemnościach, żelazny pierścień oraz dziesięć brązowych monet.
AI odtworzyła moment wybuchu Wezuwiusza
Rekonstrukcja cyfrowa, stworzona we współpracy z Laboratorium Digital Cultural Heritage mieszczącym się w Uniwersytecie w Padwie, łączy dane archeologiczne, a mianowicie analizę szkieletu, kontekst znalezisk, z algorytmami AI i technikami rekonstrukcji. Mężczyzna jest ukazany biegnący po zasypanej drodze, z moździerzem na głowie jako prowizoryczną osłoną, czyli gestem, który idealnie zgadza się z opisem Pliniusza Młodszego, naocznego świadka katastrofy.
"Pompeje to najbardziej prestiżowe miejsce badań archeologicznych na świecie" - podkreślił minister kultury Włoch Alessandro Giuli. Dyrektor parku Gabriel Zuchtriegel dodał, że AI pozwala archeologom lepiej chronić i popularyzować dziedzictwo, pod warunkiem ścisłej kontroli humanistów i naukowców. Prof. Jacopo Bonetto z Padwy zaznaczył, że technologia ta służy jako narzędzie wspierające, a nie zastępujące tradycyjną naukę.
Zobacz również:
Przyszłość wykorzystania AI w archeologii
To eksperymentalny prototyp, którego celem jest uczynienie wyników badań bardziej dostępnymi dla szerokiej publiczności. Rekonstrukcja nie jest "fotografią" tamtego zdarzenia, lecz naukowo ugruntowaną hipotezą wizualną. W lipcu 2026 w Pompejach odbędzie się konferencja o nazwie Orbits - Dialogues with Intelligence, poświęcona etyce i filozofii AI.
"Projekt otwiera szerszą dyskusję na temat wykorzystania AI w archeologii" - stwierdził profesor Jacopo Bonetto z uniwersytetu w Padwie. Zaznaczono także, że sztuczna inteligencja nie zastępuje archeologów, ale pod ich kontrolą poszerza ich możliwości.
Zobacz również:
Odkrycie rzuca nowe światło na dramatyczne ostatnie godziny Pompejów. Erupcja Wezuwiusza zniszczyła miasto w mniej niż 24 godziny, zabijając tysiące mieszkańców. Dzięki nowoczesnym technologiom rekonstrukcji zdarzeń, od gipsowych odlewów ciał po dzisiejsze AI, historia ta wciąż ożywa, przypominając o kruchości ludzkiego życia wobec sił natury. Szczegółowe informacje i zdjęcia dotyczące tego wydarzenia dostępne są na stronie Parku Archeologicznego Pompejów.
***
Bądź na bieżąco i zostań jednym z 91 tys. obserwujących nasz fanpage - polub GeekWeek na Facebooku i komentuj tam nasze artykuły!
