W skrócie
- Dataland w Los Angeles to pierwsze na świecie muzeum w pełni poświęcone sztuce generowanej przez sztuczną inteligencję, współtworzone przez Google oraz cyfrowego artystę Refika Anadola.
- Wystawa inauguracyjna "Machine Dreams: Rainforest" opiera się na modelu LNM przeszkolonym na danych dotyczących przyrody, generującym obrazy, dźwięki i zapachy w czasie rzeczywistym oraz reagując na obecność zwiedzających.
- Google i Dataland uruchamiają program rezydencji artystycznej, oferując granty i dostęp do narzędzi sztucznej inteligencji czterem wybranym artystom, których prace zostaną zaprezentowane w muzeum oraz na platformie Google Arts & Culture.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Obrazy generowane przez AI. Sztuka czy rzemiosło?
Odkąd generatory obrazów AI zyskały masową popularność, dyskusja nad statusem prawnym i artystycznym takich dzieł nie słabnie. Przeciwnicy uznawania wytworów AI za sztukę argumentują, że skoro całą pracę wykonuje maszyna, a każdy użytkownik może wygenerować obraz za pomocą prostego polecenia tekstowego, to w procesie tym brakuje oryginalności, która jest według znawców estetyki niezbędnym wyznacznikiem sztuki. Obrazki z generatora można zaliczyć do pewnego rodzaju rzemiosła czy nawet do kiczu. Warto tu jednak podkreślić, że nie istnieje jedna definicja sztuki, co do której panowałby konsensus naukowy.
Z drugiej strony zwolennicy nowej technologii odpowiadają, że sztuczna inteligencja to po prostu kolejne narzędzie w rękach twórcy. Przypominają, że każdy przełom technologiczny w historii - w tym pojawienie się fotografii, filmu i grafiki komputerowej - początkowo spotykał się z ogromnym sceptycyzmem środowiska, zanim ostatecznie uznano go za pełnoprawne medium artystyczne.
Google, inwestując miliardy dolarów w infrastrukturę AI, jednoznacznie opowiada się po stronie innowacji technologicznej. Zbliżające się otwarcie muzeum Dataland to wyraźny krok w stronę zachęcenia opinii publicznej do jeszcze częstszego i śmielszego korzystania z tych narzędzi. Obiekt o powierzchni ponad 2,3 tys. m2 mieści się w kompleksie The Grand LA, zaprojektowanym przez słynnego architekta Franka Gehry'ego.
Dataland to pierwsze na świecie muzeum w całości dedykowane sztuce generowanej przez AI. Placówka zostanie otwarta w sobotę, 20 czerwca 2026 r. Google widzi je jako "omnisensoryczny ekosystem", czyli otoczenie oddziałujące na wszystkie zmysły. To znacznie więcej niż typowy "AI slop", który zalewa cyberprzestrzeń od ostatnich kilku lat.
Działania na styku sztuk wizualnych i potężnych technologii
Dataland to owoc współpracy firmy Google z Refikiem Anadolem. Współpraca ta rozpoczęła się 10 lat temu, kiedy badacze z Google'a postawili fundamentalne pytanie: "Co się stanie, gdy zamiast pędzla damy artyście sieć neuronową?". W 2016 r. artysta cyfrowy i reżyser dołączył do pierwszej grupy programu Artists and Machine Intelligence (AMI), kiedy przeciętny zjadacz chleba nie słyszał jeszcze o generatywnej sztucznej inteligencji, a zajmowali się nią głównie zapaleńcy, miłośnicy nowych technologii i informatycy.
Przez lata partnerstwo to zaowocowało wieloma nowatorskimi projektami. W 2018 r. przeprowadzono mapping archiwów Filharmonii w Los Angeles na fasadach budynków, a dwa lata później - wizualizację danych kwantowych z Google Quantum AI. Twórcy odpowiadają też za projekt "MRI of the Earth", który pozwolił spojrzeć na dane planetarne przez pryzmat sieci neuronowych.
Ostatnim dużym przedsięwzięciem była immersyjna instalacja "Machine Dreams: Biophilia" w kampusie Mountain View z 2025 r., gdzie model typu LNM (Large Nature Model) połączony z Google Gemini przetwarzał dane w płynny, cyfrowy krajobraz.
Zobacz również:
Inauguracyjna wystawa w Dataland. Deszczowy las w miliardzie pikseli
Pierwsza ekspozycja w Dataland nosi tytuł "Machine Dreams: Rainforest". Została ona oparta na wspomnianym modelu LNM, przeszkolonym na ogromnym zbiorze danych dotyczących świata przyrody. Wystawa generuje aż 1,2 miliarda pikseli w czasie rzeczywistym, tworząc dynamicznie zmieniające się obrazy.
Dzięki infrastrukturze Google Cloud wystawa wchodzi w bezpośredni dialog z widzami. Przestrzeń muzealna reaguje na obecność ludzi, generując nie tylko warstwę wizualną, ale również dźwięki, zapachy oraz systemy wykrywania emocji w czasie rzeczywistym.
Doświadczenie to bazuje na modelach Gemini działających w centrach danych Google Cloud. Zaawansowane obliczenia - łączące sieci GAN (Ggenerative Adversarial Networks), modele dyfuzyjne oraz Gemini - są przesyłane strumieniowo bezpośrednio na ściany muzeum.
Co istotne z punktu widzenia ekologii, cała infrastruktura obliczeniowa Google Cloud zasilana jest w 87 proc. odnawialną energią wolną od emisji dwutlenku węgla. Chmura zarządza procesami w muzeum kompleksowo - od systemu biletowego przy wejściu, aż po ostatni piksel na ścianie galerii.
Google będzie wspierać młode pokolenie twórców
Google oraz Dataland chcą, aby zaawansowane narzędzia sztucznej inteligencji były dostępne dla szerszej społeczności artystycznej, która pomoże w ich dalszym kształtowaniu. Wraz z otwarciem muzeum Google Arts & Culture uruchamia program rezydencji artystycznej "Dataland AI Artist Residency".
Ów półroczny inkubator zaoferuje czterem wybranym artystom granty w wysokości 25 tys. dolarów, wsparcie mentorskie ze strony Refik Anadol Studio oraz bezpośredni dostęp do narzędzi uczenia maszynowego Google Cloud. Prace powstałe w ramach tej rezydencji zostaną zaprezentowane w samym muzeum oraz na globalnej platformie Google Arts & Culture jeszcze w tym roku.
Co dalej? Otwarcie Dataland z pewnością wywoła ożywioną dyskusję w mediach społecznościowych i na uniwersyteckich katedrach estetyki oraz sztuki nad przyszłością ludzkiej kreatywności w obliczu coraz potężniejszej sztucznej inteligencji.
