Kolejny przełom w testach naddźwiękowego samolotu X-59
12 czerwca 2026 r. podczas lotu testowego samolot doświadczalny X-59 QueSST (Quiet SuperSonic Technology) pobił swój rekord, osiągając prędkość Mach 1,4. Maszyna opracowywana przez NASA i Lockheed Martin została zaprojektowana do lotów naddźwiękowych, przy jednoczesnym skutecznym ograniczaniu hałasu, co może w przyszłości pomóc w przywróceniu komercyjnych lotów naddźwiękowych nad lądem.
Wynik testu z 12 czerwca br. to kolejny krok w rozwoju tego samolotu, zrealizowany po przełomowym locie 5 czerwca br., gdy X-59 po raz pierwszy przekroczył prędkość dźwięku, osiągając Mach 1,1.
- Eksperymentalny samolot X-59 NASA osiągnął ważny kamień milowy, uzyskując prędkość 1,4 Macha (około 1487 km/h) i wysokość ok. 16 kilometrów - był to jak dotąd jego najszybszy i najwyższy lot - podaje NASA.
X-59 poleciał z prędkością 1,4 Macha
Gdy 5 czerwca 2026 r. X-59 po raz pierwszy przekroczył prędkość dźwięku, NASA zapowiadała, że maszyna wkrótce wykona swój pierwszy przelot w na wysokości ok. 16 km, osiągając prędkość Mach 1,4. W piątek 12 czerwca udało się zrealizować te zapowiedzi. Dlaczego celowano w takie parametry? Ponieważ to podstawowe "warunki misji" - przelotów testowych nad terenami zamieszkanymi. Takie parametry pozwolą na zebranie danych na temat generowanego przez X-59 hałasu.
W związku ze specjalnie wydłużoną sylwetką (30,5 metra długości przy skrzydłach o rozpiętości 9 metrów) oraz silnikowi zamontowanemu na górnej części kadłuba, X-59 ma bowiem wyróżniać się niskim hałasem - zamiast tradycyjnego, potężnego huku ma generować serię delikatniejszych odgłosów. Lecąc na docelowej wysokości i z odpowiednią prędkością, wytwarzany przez niego dźwięk ma osiągać poziom 75 dB - czyli podobnie do odgłosów samochodu na autostradzie.
- X-59 ma jeszcze przed sobą miesiące testów wydajnościowych, ale po ich zakończeniu, misja NASA Quesst obejmie przeloty nad kilkoma społecznościami w USA, aby zebrać dane na temat społecznego odbioru cichego efektu akustycznego, jaki samolot wydaje przy prędkościach naddźwiękowych. Przeloty nad społecznościami będą obejmować loty z prędkością 1,4 Macha i na wysokości ok. 16 000 metrów - podaje NASA.
Komercyjne loty naddźwiękowe nad lądem coraz bliżej?
Nowy projekt NASA oraz Lockheed Martin ma pomóc w przywróceniu komercyjnych lotów naddźwiękowych nad lądem. Przez długi czas problem hałasu powodowanego przez maszyny przekraczające prędkość dźwięku powodował zastój w rozwoju tego sektora. Gdy samolot przekracza barierę dźwięku, sprężone powietrze wytwarza stożek fali uderzeniowej i powstaje tzw. grom dźwiękowy, którego poziom wynosi 110-140 decybeli. Zakres ten może się wiązać z narażeniem ludzi oraz zwierząt na dyskomfort, dlatego wiele krajów zakazało lotów naddźwiękowych nad ich terytorium.
Po wykonaniu kolejnych testów na różnych wysokościach i przy różnych prędkościach, NASA przejdzie do lotów testowych X-59 nad wybranymi terenami zamieszkałymi w USA. Następnie NASA przekaże pozyskane dane odpowiednim urzędom. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, może to przyczynić się do stworzenia nowych regulacji prawnych, które otworzą drogę dla przyszłych, komercyjnych lotów naddźwiękowych nad lądem.
- Każdy kolejny test przybliża NASA o krok do wykonania lotów X-59 nad społecznościami i zebrania opinii, które mogą pomóc w kształtowaniu przyszłości komercyjnych lotów naddźwiękowych nad lądem - kwituje agencja.
