W skrócie
- Implant mózgowy Neuralink N1 w połączeniu z systemem Grok Voice umożliwił pacjentowi z ALS odzyskanie zdolności komunikacji przy użyciu własnego, syntetycznego głosu.
- System rejestruje sygnały neuronowe z obszaru planowania mowy i przekształca wyobrażone słowa na dźwięk, pomijając etap fizycznej artykulacji oraz generowania tekstu.
- Projekt VOICE pozostaje w fazie badań klinicznych, a urządzenie N1 ma status Breakthrough Device i nie jest jeszcze ogólnodostępnym produktem komercyjnym.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Pacjent odzyskał głos dzięki implantowi Neuralink
Neuralink udostępnił przedstawiający Terry'ego, pacjenta ze stwardnieniem zanikowym bocznym (ALS), uczestniczącego w badaniu klinicznym z wykorzystaniem implantu mózgowego N1. U mężczyzny choroba doprowadziła do utraty zdolności wyraźnego mówienia. Teraz ją odzyskał, korzystając z urządzenia do generowania mowy w syntezowanej wersji własnego głosu wyłącznie poprzez myślenie o nich. Nagranie pokazuje, że bezpośrednie odkodowywanie intencji mowy przechodzi z fazy eksperymentów laboratoryjnych do funkcjonalnych narzędzi komunikacyjnych.
Mężczyzna usłyszał diagnozę ALS o postaci opuszkowej w 2024 r. Choć wciąż jest w stanie poruszać ustami i ciałem, jego mowa uległa znacznemu pogorszeniu, przez co bliscy mają trudności z jego zrozumieniem. W ramach projektu Terry wykorzystuje swój implant, aby pomóc w dopracowaniu interfejsu łączącego mózg z głosem dla siebie i innych osób zmagających się z podobnymi ograniczeniami.
Najbardziej ekscytującym momentem nagrania, który wywołał falę reakcji w sieci, była chwila, w której Terry przekazał swojej żonie słowa "I love you" po raz pierwszy od czasu utraty mowy. W chwili publikacji tego artykułu wideo ma już ponad 7,5 mln wyświetleń na YouTube, stając się najpopularniejszym materiałem na kanale Neuralink.
Zobacz również:
VOICE przemówi autentycznym głosem. Wystarczy myśl
Terry jest trzecim uczestnikiem badania Neuralink obejmującego przywracanie mowy, zarejestrowanego w bazie ClinicalTrials.gov pod nazwą "Feasibility Study of Precision Robot-Implanted Brain-Machine Interfaces for Communication Recovery". Na potrzeby ogólnej komunikacji projekt znany jest jako VOICE. Konfiguracja tego układu opiera się na implancie N1, który rejestruje sygnały neuronowe za pomocą 3 tys. kanałów elektrod umieszczonych w pobliżu obszaru mózgu odpowiedzialnego za planowanie mowy.
Proces szkolenia systemu przebiegał w dwóch etapach. W pierwszej kolejności pacjent próbował naśladować ruchy związane z mówieniem, co dało dekoderowi oznakowane wzorce neuronowe niezbędne do nauki. Gdy model uchwycił te sygnały, Terry przeszedł do etapu czysto wyobrażonej mowy, czyli myślenia o słowach zamiast próbowania ich artykulacji. Odkodowany sygnał jest następnie przesyłany do systemu Grok Voice opracowanego przez xAI, który rekonstruuje dźwięk w oparciu o głos wymodelowany na podstawie nagrań Terry'ego z okresu sprzed choroby. Jak widzimy, sztuczna inteligencja Elona Muska ma też całkiem dobroczynne zastosowania.
Interfejsy mózg-komputer (BCI) generowały mowę już wcześniej w pracach akademickich z UCSF czy BrainGate, jednak wcześniejsze rozwiązania tworzyły anonimowe, syntetyczne brzmienia i wymagały prób fizycznej artykulacji. W przypadku Terry'ego zastosowano osobistą rekonstrukcję głosu oraz przejście od próby artykulacji do mowy wyobrażonej.
Jest to rozwiązanie znacznie mniej wyczerpujące dla osób w zaawansowanym stadium chorób neuronu ruchowego, których najczęstszą postacią jest właśnie stwardnienie zanikowe boczne. Prezentacja demonstruje także pierwsze publiczne użycie połączonych możliwości Neuralink i xAI jako jednego systemu.
Z opisu badania wynika, że implant N1 przetwarza sygnały bezpośrednio z ośrodka planowania mowy w korze mózgowej na dźwięk za pośrednictwem modelu Grok Voice, pomijając etap generowania tekstu. Różni to ten system od dawnych rozwiązań, takich jak urządzenie Stephena Hawkinga, które wymagało fizycznego wprowadzania danych poprzez ruch mięśnia policzka w celu składania słów litera po literze.
Badania kliniczne implantu N1 ciągle trwają
Neuralink nie ujawnił dokładnej daty wszczepienia implantu Terry'emu, wielkości jego roboczego słownika, opóźnień w dekodowaniu, wskaźników dokładności między sesjami czy łącznej liczby aktywnych uczestników obecnej rundy badania VOICE. W oficjalnej dokumentacji firma zastrzega, że indywidualne wyniki pacjentów mogą nie być reprezentatywne dla wszystkich uczestników i nie muszą odzwierciedlać efektów przyszłych terapii.
Implant mózgowy N1 pozostaje urządzeniem w fazie badań. Przyznany przez FDA status "Breakthrough Device Designation" przyspiesza procedury rewizyjne, lecz nie stanowi dopuszczenia do sprzedaży. Niezależne, recenzowane dane dotyczące grupy uczestników badania VOICE nie zostały jeszcze opublikowane.
Obecnie dostęp do technologii jest ograniczony wyłącznie do zarejestrowanych uczestników badania klinicznego, ponieważ implant N1 nie uzyskał jeszcze zatwierdzenia w Stanach Zjednoczonych ani w żadnym innym kraju. Nie ma też pewności, czy opisywana neurotechnologia sprawdzi się u osób, które straciły zdolność mówienia z innych przyczyn, jako że badanie skupia się na pacjentach, u których obwody mózgowe odpowiedzialne za planowanie mowy były wcześniej uformowane w sposób prawidłowy.
