W skrócie
- Zwycięskie nagranie w konkursie Nikon Small World in Motion wywołało kontrowersje, gdyż eksperci zarzucają autorowi użycie AI do wygenerowania nierealnych struktur biologicznych.
- Autor pracy, Ning Xu, odpiera zarzuty, twierdząc, że algorytmy posłużyły wyłącznie do pokolorowania danych, a nie do wygenerowania samego ruchu rzęsek na nagraniu.
- Organizatorzy weryfikują materiały źródłowe i dokumentację techniczną, by ustalić, czy autor pracy naruszył zakaz wykorzystywania sztucznej inteligencji w konkursie.
- Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Sztuczna inteligencja na konkursie Nikona
Nikon Small World in Motion, konkurs będący od 15 lat prestiżową platformą prezentacji mikroświata na nagraniach wideo i poklatkowych, znalazł się w centrum burzliwej dyskusji środowiska naukowego. Główną nagrodę przyznano materiałowi przedstawiającemu ruch rzęsek w drogach oddechowych dziecka cierpiącego na pierwotną dyskinezę rzęsek.
Krótko po ogłoszeniu wyników badacze z całego świata zaczęli podważać autentyczność nagrania. Twierdzą oni, że zaprezentowane struktury biologiczne są całkowicie nierealistyczne i mogą być efektem halucynacji wygenerowanych przez algorytmy sztucznej inteligencji.
Eksperci wskazują na szereg nieprawidłowości w opublikowanym materiale, które podważają jego wartość naukową. Czerwone, purpurowe i niebieskie elementy widoczne pod rzęskami nie odpowiadają znanej anatomii. Purpurowe obiekty przypominają mitochondria, jednak zjawisko zewnętrzkomórkowych mitochondriów o wielkości jąder komórkowych w tym obszarze nie występuje w przyrodzie. Z kolei niebieskie struktury, mimo że przypominają jądra, nie zachowują się w typowy dla nich sposób. Na nagraniu zaobserwowano również niepokojące efekty wizualne, takie jak wyłanianie się rzęsek znikąd i utrata ciągłości obiektów.
W odpowiedzi na narastającą krytykę organizatorzy zaktualizowali opis pracy. Doprecyzowali, że autor zastosował "nienadzorowany" model AI w procesie końcowej obróbki. Wywołało to jeszcze większe poruszenie, bowiem uczestnicy konkursu są zobowiązani do przestrzegania rygorystycznych zasad.
Zdobywca piątego miejsca w tegorocznej edycji zauważył, że nagroda to przede wszystkim prestiż dla badaczy spędzających godziny w ciemnych laboratoriach. Wskazał, że regulamin jednoznacznie zakazuje tworzenia elementów przy użyciu generatorów AI, a łamanie tych wytycznych jest nie fair wobec pozostałych uczestników.
Zobacz również:
Estetyzacja stwarza ryzyko fałszowania danych naukowych
Wykorzystywanie generatorów wideo lub zdjęć budzi w nauce szczególne kontrowersje. Dochodzi przez to do zniekształcenia realnych danych doświadczalnych. Obrazy mikroskopowe w biologii nie służą wyłącznie celom ilustracyjnym ani tym bardziej estetycznym, lecz stanowią bezpośredni materiał badawczy i podstawę do wyciągania wniosków naukowych. Zastosowanie algorytmów generatywnych może prowadzić do zbytniego uproszczenia złożonych procesów biologicznych. Istnieje obawa, że tworzy to złudzenie pełnego zrozumienia mechanizmów w sytuacjach, gdy dane wyjściowe są niejednoznaczne lub niepełne.
Autor zwycięskiej pracy, Ning Xu, odrzucił zarzuty dotyczące modyfikowania samego ruchu rzęsek lub generowania filmu od podstaw. Wyjaśnił, że technologia została użyta wyłącznie do przetworzenia zrekonstruowanych danych w skali szarości, aby odróżnić i pokolorować obszary o podobnej morfologii. Jego celem było stworzenie atrakcyjnej wizualnie prezentacji przy jednoczesnym zachowaniu interesującej zawartości naukowej. Przekonywał, że jego zespół zastosował postprocessing do uwypuklenia dolnych partii tkanek "bez wysuwania twierdzeń anatomicznych na temat tego, co reprezentują te wyrenderowane elementy".
"AI nie została użyta do wygenerowania filmu eksperymentalnego, rzęsek ani ich ruchu" - wytłumaczył Ning Xu. Niezależni specjaliści mówią jednak, że bez dostępu do pierwotnego pliku nie można stwierdzić, na ile końcowy obraz odpowiada rzeczywistości. Niektórzy przypuszczają, że źródłowe nagranie mogło zawierać charakterystyczny znak wodny świadczący o wygenerowaniu przez AI. Środowisko naukowe apeluje o publikowanie surowych danych wraz z dokładnym opisem zastosowanych filtrów, co pozwoliłoby zweryfikować wiarygodność przedstawionych struktur i zamknąć dyskusję.
Organizatorzy weryfikują materiały źródłowe
W reakcji na zarzuty firma Nikon Instruments rozpoczęła ponowne sprawdzanie materiałów dostarczonych przez laureata. Przegląd obejmuje informacje przekazane na etapie wstępnej weryfikacji zgłoszenia. Organizatorzy konkursu zapewniają, że procedura wyjaśniająca jest w toku, a decyzje zostaną ogłoszone po dokładnym przeanalizowaniu całej dokumentacji technicznej.
Autor nagrania przekazał organizatorom dodatkowy pakiet dokumentów technicznych, w których szczegółowo opisał użyty sprzęt mikroskopowy, metody obrazowania i procesy przetwarzania cyfrowego. Mimo wątpliwości zgłaszanych przez badaczy oraz byłych sędziów konkursu organizatorzy w oficjalnym oświadczeniu poinformowali, że na obecnym etapie nie stwierdzono naruszenia regulaminu.
"Jeśli dane bazowe wykażą, że finalna wersja filmu wiernie odzwierciedla pozyskane informacje biologiczne, powinno to wyjaśnić większość wątpliwości" - zaznaczyła Melanie White, biolożka rozwojowa z University of Queensland w Australii.
Afera wokół tegorocznej edycji konkursu wymusza na środowisku naukowym i artystycznym wypracowanie nowych standardów transparentności. W dobie rozwiniętych technologii generowania obrazu i wideo niezbędne staje się wyraźne oddzielenie danych uzyskanych bezpośrednio z aparatury pomiarowej od modyfikacji wprowadzanych przez algorytmy.
Źródła: Nature, BBC News
