Papież Leon XIV o AI. Pierwsza encyklika poświęcona sztucznej inteligencji

Sztuczna inteligencja trafiła do grona tematów, którym poświęcono jedne z najważniejszych dokumentów Kościoła katolickiego. Papież Leon XIV opublikował swoją pierwszą encyklikę zatytułowaną Magnifica Humanitas ("Wspaniałe człowieczeństwo", dostępna również po polsku), w której ostrzega przed zagrożeniami związanymi z rozwojem AI. Nie jest to jednak tekst wyłącznie o technologii. Papież pisze także o wojnie, nierównościach społecznych, dezinformacji i koncentracji władzy.

Liczący ponad 200 stron dokument nawiązuje do tradycji wielkich encyklik społecznych. Leon XIV świadomie podpisał go 15 maja, dokładnie 135 lat po ogłoszeniu Rerum Novarum przez papieża Leona XIII, która była odpowiedzią Kościoła na wyzwania rewolucji przemysłowej.

Zdaniem papieża AI nie jest narzędziem neutralnym. W encyklice przestrzega, że rozwój technologii kontrolowanej przez niewielką grupę podmiotów może prowadzić do nowych form zależności, manipulacji i wykluczenia.

Leon XIV szczególnie krytycznie odnosi się do globalnego wyścigu o coraz potężniejsze modele sztucznej inteligencji. Wzywa państwa do stworzenia mocnych regulacji oraz niezależnego nadzoru nad rozwojem tej technologii.

Papież zwraca również uwagę na wykorzystanie AI w konfliktach zbrojnych. Jego zdaniem autonomiczne systemy uzbrojenia wymykają się spod ludzkiej kontroli i wymagają "najbardziej rygorystycznych ograniczeń etycznych".

W dokumencie pojawiają się także ostrzeżenia przed dezinformacją, deepfake'ami oraz wpływem algorytmów na procesy demokratyczne. Leon XIV podkreśla, że rozwój technologii powinien służyć człowiekowi, a nie odwrotnie.

- Nadszedł czas, by rozmawiać o sztucznej inteligencji. To pilne - powiedziała CNN prof. Anna Rowlands, teolog z Uniwersytetu w Durham, która przemawiała razem z papieżem podczas inauguracji encykliki.

Warto na koniec zaznaczyć, że podczas wydarzenia, obok Anny Rowlands obecny był również i przmawiał Chris Olah, współzałożyciel Anthropic, jednej z największych firm na świecie zajmujących się sztuczną inteligencją. Podziękował papieżowi za zajęcie się problemami wywołanymi przez nową, rewolucyjną technologię.

Wszystko wskazuje na to, że Magnifica Humanitas może stać się dla debaty o AI tym, czym Laudato Si' papieża Franciszka było dla dyskusji o zmianach klimatu. I w sumie to dość ważny głos w świecie, który jest coraz mocniej kształtowany przez algorytmy, a media huczą od informacji, jak AI przejmuje zadania ludzi, którzy w wielu firmach szykują się na masowe zwolnienia. Świecie, w którym deepfaki potrafią być niemal nie do odróżnienia od rzeczywistych nagrań.

Źródła: Vatican News, Reuters, CNN, TechCrunch