Rytm okołodobowy to swoisty regulator pracy naszego organizmu, który wytworzył się w wyniku milionów lat naszego życia na Ziemi. Jest zsynchronizowany z 24-godzinnym układem dnia i nocy. Odpowiadają za niego procesy biochemiczne, które umożliwiają naszym komórkom przewidywanie naturalnie zachodzących zmian w trakcie dnia, wydobywając z organizmu najwięcej energii.
Ten rytm poniekąd nastawia nasz zegar biologiczny. Kontroluje większość funkcji, w tym sen, wydzielanie hormonów, temperaturę ciała czy metabolizm. Dokładne poznanie zasad jego mechanizmu może pozwolić ludziom pozbyć się wielu problemów, które wiążą się z "rozregulowanym zegarem biologicznym".
Eksperyment pokazujący działanie rytmu dobowego
Do tej pory zakładano, że za rytm okołodobowy u ssaków odpowiada tylko centralny zegar, składający się z grupy komórek mózgowych zwanych jądrem nadskrzyżowaniowym. Teorię tę jednak zburzyła międzynarodowa grupa badaczy Uniwersytetu Queensland i Université Paris Cité. Zauważyli, że w "nakręcaniu" naszego zegara biologicznego wpływ mają także komórki w wątrobie.
W swoich badaniach, opisanych na łamach czasopisma Science Advances, wszczepili komórki z ludzkiej wątroby, do wątroby myszy. Od razu zobaczyli wielkie zmiany w rytmie okołodobowym gryzonia, który naturalnie ma nocny tryb życia. Wszystkie jego aktywności "cofnęły się w czasie".
Myszy mają nocny tryb życia, ale kiedy ich komórki wątroby zostały zastąpione komórkami ludzkimi, ich zegar dobowy przesunął się o dwie godziny - jadły i spały o innych porach niż myszy bez tych przeszczepionych komórek
Wątroba reguluje rytm okołodobowy
Zobacz również:
Autorzy badań twierdzą, że komórki ludzkiej wątroby zadziałały w zmodyfikowanych myszach jako zegar centralny, modyfikując zegar biologiczny. Tym samym taki mechanizm powinien działać także u ludzi, jako forma wsparcia. Badanie wskazuje, że regulacja rytmu okołodobowego przez nasz organizm jest bardziej skomplikowana, niż nam się wydaje.
Co ważniejsze, badanie może otworzyć nowe formy terapii dla ludzi z "rozregulowanym" zegarem biologicznym. Okazuje się, że pomocna może być nie tylko zmiana swojego trybu życia czy terapia neurologiczna, ale także leczenie schorzeń wątroby. Być może w naszym organizmie istnieją inne źródła regulacji rytmu okołodobowego.
Choroby wątroby i choroby metaboliczne, takie jak cukrzyca i otyłość, są związane z zaburzeniami snu, nieregularnym jedzeniem i zaburzeniami zegara dobowego. To badanie sugeruje, że nieprawidłowa czynność wątroby prawdopodobnie napędza ten zaburzony rytm. Nasze badanie pogłębia nasze zrozumienie mechanizmów hormonalnych i neuronalnych zaangażowanych w rolę wątroby w kontrolowaniu rytmów okołodobowych. Sugeruje to, że przywrócenie fizjologii wątroby może korzystnie wpłynąć na zdrowie i samopoczucie pacjentów
