Kostka Rubika: 43 tryliony kombinacji i rekord 3,5 sekundy
Gdyby wszyscy ludzie na świecie próbowali ułożyć kostkę Rubika losowymi ruchami, a wykonywanie każdego ruchu trwałoby sekundę, to pierwsza kostka zostałaby ułożona po ponad 180 latach. Są jednak tacy, którzy wiedzą, jak przyspieszyć ten proces. Dzięki znajomościom pewnych algorytmów rekordzista z Chin zdołał pokonać popularną łamigłówkę w... 3,47 sekundy.
Kostka Rubika została stworzona w 1974 roku przez węgierskiego architekta i wykładowcę Erno Rubika. Jej pierwotnym zadaniem była pomoc studentom w zrozumieniu przestrzenności oraz obiektów trójwymiarowych. Dopiero gdy Rubik próbował przywrócić pierwotny stan kostki, dostrzegł w niej łamigłówkę. Ułożenie pierwszego egzemplarza zajęło mu miesiąc.
Układanka trafiła do sprzedaży i po udanej kampanii reklamowej stała się hitem. Wkrótce pojawiły się pierwsze książki ze sposobami rozwiązania łamigłówki. Niska cena i walory edukacyjne sprawiły, że do dzisiaj jest najlepiej sprzedającą się zabawką na świecie (ponad 350 milionów sprzedanych egzemplarzy).
Gdybyśmy kładli obok siebie kostki Rubika do momentu aż skończą nam się niepowtarzające się kombinacje, cała nasza planeta (łącznie z oceanami) zostałaby przykryta ponad 254 warstwami. Łącznie istnieje przeszło 43 tryliony różnych wariantów, które każdy z nas może ułożyć w mniej niż minutę, używając tylko pięciu algorytmów.
Zawodowcy znają ich nieco więcej i dzięki temu są w stanie osiągnąć zadziwiająco dobry czas. Rekord świata pojedynczego ułożenia należy do Chińczyka, Yushenga Du, i wynosi 3,47 sekundy. To mniej więcej tyle, ile trwa podrapanie się po nosie. Wielu osiągało jeszcze lepsze rezultaty, ale nie w trakcie oficjalnych zawodów, więc formalny rekord należy nadal do Du.
Jak wyglądają zawody w układaniu kostki Rubika? Zawodnicy muszą jak najszybciej ułożyć ją pięć razy. Następnie sędziowie liczą średnią z trzech środkowych czasów (najlepszy oraz najgorszy jest odrzucany), a osoba z najlepszym wynikiem wygrywa. Rekord świata w tej dziedzinie wynosi 5,53 sekundy i należy do Australijczyka - Feliksa Zemdegsa.
Zawody speedcubingu (układania kostki na czas) obfitują w różne wariacje: układanie kostki Rubika jedną ręką, z zamkniętymi oczami lub za pomocą stóp. Oprócz tradycyjnej łamigłówki układane są również kostki 2x2x2, 4x4x4, 5x5x5, 6x6x6, 7x7x7 oraz kostki nieregularne takie jak pyraminx (w kształcie piramidy) czy megaminx (dwunastościan foremny).
Co ciekawe, każdą kostkę Rubika można ułożyć w 20 ruchach, choć zazwyczaj wystarczy 15-19. Jednak nikt nie jest wstanie nauczyć się tak wielu kombinacji. Zawodowcy podczas jednej próby wykonują średnio 55 ruchów, co i tak wystarczy, by wzbudzić podziw u innych osób.
Mateusz Zajega
