Egady - grupa wysp na Morzu Śródziemnym położona na zachód od północno-zachodniego wybrzeża Sycylii - to miejsce, gdzie w 241 roku p.n.e. rozegrała się decydująca bitwa I wojny punickiej. To właśnie tu Lutacjusz Katulus zadał ostateczny cios flocie kartagińskiej, zmuszając ją do zawarcia pokoju, oddania wszystkich posiadłości na Sycylii i zapłaty 3200 talentów srebra kontrybucji. Tym samym Sycylia stała się pierwszą rzymską prowincją zamorską, rozpoczynając wielowiekową hegemonię Rzymu w regionie.
Bitwa, która zmieniła historię Morza Śródziemnego
I chociaż od tych wydarzeń minęło już ponad 2200 lat, archeolodzy odkryli właśnie wyjątkową pamiątkę tych dni, a mianowicie hełm typu Montefortino z całkowicie zachowanymi osłonami policzkowymi w zdumiewająco dobrym stanie, szczególnie jak na dwa tysiąclecia spędzone pod wodą. Jest to hełm wykorzystywany w rzymskiej armii od IV w. p.n.e. do I wieku n.e., którego nazwa wywodzi się od regionu we Włoszech, gdzie na byłym celtyckim cmentarzysku odkryto pierwszy egzemplarz.
Praktyczny hełm rzymskiego legionisty
Od końca II wieku p.n.e. był produkowany masowo, bo jego prosta konstrukcja z zaokrąglonym dzwonem, rozszerzającym się obrzeżem i solidną osłoną karku zapewniała skuteczną ochronę w boju. Kompletne egzemplarze z zachowanymi osłonami policzków są niezwykle rzadkie, co podkreśla wartość tego konkretnego odkrycia.
Eksperci wskazują, że to jeden z najlepiej zachowanych przykładów hełmów Montefortino w historii badań archeologicznych, a jego odnalezienie jest efektem działań projektu prowadzonego przez sycylijskie Superintendency of the Sea we współpracy z nurkami, archeologami morskimi i partnerami międzynarodowymi.
W ciągu ponad 15 lat badań w rejonie wydobyto m.in. ponad 30 hełmów, 27 brązowych taranów okrętowych, miecze, włócznie, ceramikę i monety, tworzące unikatowy zapis archeologiczny I wojny punickiej. Nowoczesne technologie obrazowania, jak tomografia komputerowa, pozwoliły dokładnie zbadać skorodowaną broń bez jej niszczenia i odsłonić ciekawe informacje historyczne. I tak, jedna z konserwowanych broni nosiła inskrypcję rzymskiego urzędnika Serwiusza Sulpicjusza, rzucając nowe światło na administrację wojskową w okresie konfliktu.
