Ktoś zapłacił nią za autobus. Okazała się starożytnym skarbem

Intrygująca moneta, którą 70 lat temu ktoś zapłacił za przejazd autobusem w angielskim mieście Leeds, okazała się mieć wyjątkowe znaczenie. Zdaniem ekspertów została wybita około 2 tys. lat temu na terenach dzisiejszej południowej Hiszpanii, a jej miejsce jest w muzeum. I tak się właśnie stało za sprawą wnuka dawnego kasjera, który przekazał ją do zbiorów Leeds Museums and Galleries, gdzie zostanie dokładnie zbadana przez specjalistów zajmujących się starożytną numizmatyką.

Historia niezwykłego znaleziska zaczęła się w połowie XX wieku. James Edwards, kasjer pracujący dla Leeds City Transport, zajmował się zbieraniem i liczeniem opłat przekazywanych przez kierowców autobusów i tramwajów. Jeśli wśród monet trafiały się egzemplarze zagraniczne lub podejrzane, zabierał je do domu i przekazywał swojemu wnukowi. 

Jednak dopiero po latach dorosły już mężczyzna zaczął dokładniej badać symbole widoczne na monecie - analiza wykazała, że pochodzi ona z fenickiej kolonii Gadir, jednego z najstarszych ośrodków handlowych w zachodniej części Morza Śródziemnego. Miasto zostało założone przez Fenicjan w XII wieku p.n.e. i z czasem znalazło się pod kontrolą Kartaginy, a następnie Cesarstwa Rzymskiego.

Na awersie monety widnieje wizerunek boga Baala Melkarta, jednego z najważniejszych bóstw Fenicjan, przedstawionego w nakryciu głowy z lwiej skóry nawiązującym do Herkulesa. Na rewersie znajdują się dwa tuńczyki błękitnopłetwe (Thunnus thynnus), symbolizujące znaczenie rybołówstwa dla gospodarki starożytnego miasta.

Jak starożytna moneta trafiła do powojennej Wielkiej Brytanii? To pozostaje zagadką, ale jedna z hipotez jest taka, że mogła zostać przywieziona przez żołnierza wracającego z zagranicznej służby po II wojnie światowej.