Tajemniczy wrak Bałtyku
W 1969 roku nurkowie po raz pierwszy odkryli 15-metrowy wrak u wybrzeży wyspy Maderö ok. 30 kilometrów na południowy wschód od Sztokholmu. Od razu został rozpoznany jako wielka drewniana jednostka kupiecka z czasów średniowiecza. Przez lata wrak był celem wielu wypraw, jednak do dziś skrywał wiele zagadek.
Rozwiać je postanowiła grupa archeologów z Uniwersytetu w Sztokholmie i Uniwersytetu Kopenhaskiego. W maju 2022 roku zanurkowali na miejsce wraku, aby zebrać największy materiał do badań jego historii. Wszystko to dało odpowiedź na wiele tajemnic.
Zobacz również:
Dzięki analizie dendrochronologicznej udało się ustalić, że drewno do budowy okrętu pochodzi z różnych źródeł, a najstarsze ścięto w 1467 roku. Prawdopodobnie więc okręt nie został zbudowany z lokalnego drewna, tylko z materiałów importowanych. Sugeruje to, że został zamówiony przez bardzo bogatego kupca.
Archeolodzy przyjrzeli się ładunkowi statku, jakim były materiały budowlane m.in. dachówki oraz cegły. Okazało się, że pochodziły z regionu Meklemburgii-Pomorza Przedniego. Według badaczy świadczy to o wpływach Hanzy na handel w Skandynawii.
Sama Hanza była średniowieczną organizacją społeczności kupieckich i miast handlowych, która była potęgą w handlu międzyregionalnym, zwłaszcza w rejonach Morza Północnego i Bałtyckiego. Należały do niej m.in. Gdańsk i Elbląg.
Ofiara bitwy morskiej?
Największe wrażenie wywarło znalezienie we wraku kul armatnich. Wskazuje to na fakt, że marynarze przed wyruszeniem zabezpieczyli się przed ewentualnym atakiem piratów. Jak wskazują historycy, w XIV i XV wieku piractwo było niezwykle popularną praktyką. Dlatego wiele okrętów kupieckich zabierało na swój pokład armaty w razie obrony, sami kupcy wynajmowali marynarzy z doświadczeniem w walce.’
- Na bliskich dystansach i w odpowiednich warunkach, strzały z żelaznych dział mogły zadać straty atakującym pirackim załogom. Była to broń przeciwpiechotna, która mogła również uszkadzać żaglowce; nie były to niszczyciele kadłubów z późniejszych okresów - komentuje odkrycie Brendan Foley, archeolog morski z Uniwersytetu w Lund
Kule armatnie mogą być także poszlaką, dlaczego okręt z Maderö zatonął. W jednej z nich archeolodzy znaleźli bowiem ślady siarki, element prochu strzelniczego. Według archeologów to dowód, że kula była załadowana do jednej z armat w momencie zatonięcia.
Możliwe więc, że okręt, jak i jego załoga dzielnie walczyła z piratami, którzy liczyli na duży łup. Co ciekawe archeolodzy założyli też, że okręt płynął do Sztokholmu, więc był tylko kilkadziesiąt kilometrów od swojego celu.
