Archeolodzy odkryli pocisk do procy z mroczną wiadomością dla wroga
Archeolodzy pracujący na terenie stanowiska archeologicznego starożytnego miasta Hippos na Bliskim Wschodzie natrafili na wyjątkowy artefakt. Chodzi o ołowiany pocisk do procy sprzed około dwóch tysięcy lat zawierający grecki napis, który można przetłumaczyć jako "ucz się" lub "wyciągnij wnioski".
Pocisk został odnaleziony w ruinach Hippos, miasta należącego niegdyś do Dekapolu, czyli związku dziesięciu ośrodków miejskich na wschodnich obrzeżach świata hellenistycznego. To pierwszy znany przypadek tego typu inskrypcji na podobnej amunicji, co czyni znalezisko szczególnie cennym dla badaczy.
Broń prosta, ale skuteczna
Według naukowców mógł zostać wystrzelony przez obrońców miasta w kierunku nacierających sił - napis miał ich zdaniem nie tylko funkcję symboliczną, ale był także przejawem sarkastycznego humoru. W realiach walki stanowił swoisty komunikat dla przeciwnika, brutalne przypomnienie, że każda próba ataku może zakończyć się bolesną "lekcją".
Odnaleziony artefakt ma około 3,2 cm długości i pierwotnie ważył około 45 gramów. Jedna z jego stron została zniszczona najprawdopodobniej w momencie uderzenia w cel. Choć proce mogą wydawać się prymitywną bronią, w starożytności były niezwykle efektywne. Doświadczony procarz potrafił razić przeciwnika z odległości nawet 300 metrów, a sama amunicja była łatwa i szybka w produkcji.
Jedyny w swoim rodzaju
W trakcie wieloletnich badań w Hippos archeolodzy odkryli już dziesiątki podobnych pocisków. Niektóre zdobione są imionami dowódców, inne symbolami religijnymi czy znakami, jak błyskawice czy skorpiony, którym przypisywano znaczenie magiczne. Miały one zapewnić skuteczność w walce, jednak tak bezpośredni i ironiczny komunikat jak "ucz się" pozostaje ewenementem.
Artefakty te są świadectwem burzliwej historii regionu, który w okresie hellenistycznym był areną licznych konfliktów. Miasto Hippos powstało po podbojach następców Aleksandra Wielkiego, a później znalazło się pod kontrolą Rzymian.
