Patyk sprzed 430 tys. lat. To najstarsze drewniane narzędzia ludzkości
W południowej Grecji, w basenie Megalopolis na Peloponezie, archeolodzy dokonali odkrycia, które przesuwa granice historii ludzkiej technologii. Dwa skromne fragmenty drewna znalezione w osadach dawnego jeziora okazały się najstarszymi znanymi drewnianymi narzędziami na świecie, liczącymi około 430 tys. lat.
Choć na pierwszy rzut oka niepozorne, znaleziska z miejsca nazwanego Marathousa 1 to przełom w badaniach nad rozwojem cywilizacji. W epoce, gdy Homo sapiens nie istniał jeszcze na Ziemi, nasi przodkowie - prawdopodobnie archaiczni przedstawiciele rodzaju Homo - posługiwali się już obrobionym drewnem w codziennych czynnościach, jak kopanie, obróbka roślin czy polowania.
Środkowy plejstocen był kluczowym etapem w ewolucji człowieka - to wtedy pojawiły się bardziej złożone zachowania i nowe formy technologii
Kij z olchy i fragment wierzby sprzed pół miliona lat
Pierwsze z narzędzi to kij z drewna olchy, pierwotnie mierzący około 81 centymetrów długości. Na jego powierzchni widoczne są liczne ślady cięcia, strugania i nacinania, a sęk został niemal całkowicie usunięty - najpewniej po to, by nie przeszkadzał podczas pracy. Badacze sądzą, że służył do kopania w błocie nad brzegiem jeziora lub zdejmowania kory z drzew.
Drugie narzędzie, znacznie mniejsze i wykonane z wierzby lub topoli, ma zaledwie 5,7 cm długości. Choć jego przeznaczenie pozostaje niejasne, liczne nacięcia dowodzą, że zostało celowo ukształtowane przez człowieka. "Drewno wymaga wyjątkowych warunków, by przetrwać tak długo - prawdopodobnie osady jeziorne i brak tlenu spowolniły rozkład" - tłumaczy dr Annemieke Milks z Uniwersytetu w Reading.
Co ciekawe, w tej samej warstwie geologicznej archeolodzy odnaleźli kości słoni i ślady po cięciach wskazujące na to, że miejsce służyło jako stanowisko obróbki mięsa. Obok ludzkich śladów znaleziono też odciski pazurów dużych drapieżników - dowód, że międzygatunkowa rywalizacja o zdobycz trwała już setki tysięcy lat temu.
Drewniane dziedzictwo naszych przodków
Odkrycie z Grecji to najstarszy dowód obróbki drewna w Europie, starszy od włóczni z Niemiec i kijów do kopania z Chin o co najmniej 40 tys. lat. Jedynie konstrukcja z połączonych pni drzew odkryta w Kalambo Falls w Zambii (ok. 476 tys. lat) jest starszym przykładem użycia drewna przez człowieka.
To wyjątkowe odkrycie pokazuje, że praca w drewnie była ważną częścią życia naszych przodków znacznie wcześniej, niż sądziliśmy. Choć narzędzia nie wyglądają spektakularnie, to właśnie one świadczą o rodzącej się technologicznej pomysłowości człowieka
