Znaleźli "prymitywną protezę" sprzed 2,5 tys. lat. Skomplikowana operacja
Najnowsze badania zmumifikowanej kobiety kultury Pazyryk ujawniają, że ludy południowej Syberii przeprowadzały zaawansowane zabiegi chirurgiczne już już 2,5 tys. lat temu. Skany zachowanych w wiecznej zmarzlinie szczątków pozwoliły odkryć poważne urazy czaszki oraz rekonstrukcję stawu skroniowo-żuchwowego z wykorzystaniem prymitywnej protezy.
Kultura Pazyryk to nomadyczna grupa epoki żelaza, spokrewniona ze Scytami, zamieszkująca płaskowyż Ukok w południowej części Republiki Ałtajskiej. Jej groby są znane z doskonałego zachowania szczątków organicznych w wiecznej zmarzlinie, m.in. "Księżniczki z Ukok" z wyjątkowo zachowanymi tatuażami zwierzęcymi.
W 1994 roku archeolodzy odkryli na płaskowyżu Ukok niewielkie cmentarzysko składające się z pięciu kopców. Jeden z nich krył nienaruszony pochówek kobiety w wieku 25-30 lat, leżącej na drewnianym stelażu, z peruką na głowie. Ze względu na częściową mumifikację głowy i brak artefaktów pochówek nie był wówczas dokładnie badany.
Tajemnica urazu i prymitywnej protezy
To się właśnie zmieniło, a tomografia komputerowa ujawniła, że kobieta doznała poważnego urazu prawego stawu skroniowo-żuchwowego, który uniemożliwiał normalne jedzenie i mówienie (kontuzja powstała najprawdopodobniej podczas upadku z konia).
Naukowcy odkryli również niezwykłe ślady interwencji chirurgicznej - cienkie kanały wywiercone w kościach, w których umieszczono włos koński lub ścięgno zwierzęce, tworząc prymitywną protezę stabilizującą staw:
Staw działał, choć kobieta nadal nie mogła gryźć po stronie urazu z powodu bólu
Zobacz również:
Zaawansowana znajomość anatomii
Dowody kostne wskazują, że pacjentka przeżyła miesiące, a nawet lata po zabiegu. Nowa tkanka kostna otaczała okolicę zabiegową, a zęby po lewej stronie były starte i uszkodzone - kobieta ewidentnie obciążała lewą stronę, nadrabiając tak brak funkcji prawego stawu.
Przedstawiciele kultury Pazyryk posiadali więc najwyraźniej nie tylko zaawansowaną wiedzę z zakresu anatomii człowieka, ale i imponujące umiejętności chirurgiczne, które pozwalały wykonywać skomplikowane procedury ratujące życie współplemieńców, na długo przed wynalezieniem nowoczesnej anestezji i narzędzi chirurgicznych.
Możliwe, że mamy do czynienia z pierwszym dowodem takiego zabiegu chirurgicznego w literaturze naukowej
