Młodzi ozdrowieńcy onkologiczni szybciej się starzeją
Naukowcy alarmują, że nastolatkowie i młodzi dorośli, którzy pokonali nowotwór, mogą doświadczać przyspieszonego starzenia biologicznego. Badanie opublikowane w czasopiśmie Nature Communications wykazało, że skutki choroby nie ograniczają się tylko do organizmu na poziomie komórkowym, ponieważ mogą także wpływać na funkcje poznawcze mózgu, w tym pamięć, koncentrację i szybkość przetwarzania informacji.
Badania prowadził zespół kierowany przez dr Annalynn Williams z University of Rochester Wilmot Cancer Institute oraz dr Kevina Krulla z St. Jude Children's Research Hospital. Analizowano długoterminowe zdrowie osób, które przeżyły terapię onkologiczną w młodym wieku.
Chemioterapia a przyspieszone starzenie komórek
W badaniu uczestniczyło około 1400 osób, które zakończyły leczenie co najmniej pięć lat wcześniej, a część z nich przeżyła nawet kilkadziesiąt lat po terapii. Większość uczestników była leczona z powodu ostrej białaczki limfoblastycznej lub chłoniaka Hodgkina.
Naukowcy odkryli oznaki przyspieszonego starzenia biologicznego niezależnie od rodzaju terapii, jednak największy wpływ zaobserwowano u pacjentów poddanych chemioterapii. Jest to związane z faktem, że chemioterapia może uszkadzać DNA i zaburzać strukturę komórkową, co przyspiesza procesy degeneracyjne.
Biologiczny wiek a sprawność mózgu
Kluczowym odkryciem była silna korelacja między wiekiem biologicznym a funkcjami poznawczymi. Osoby, których organizm wykazywał oznaki starszego wieku biologicznego niż metrykalnego, częściej miały problemy z pamięcią i utrzymaniem uwagi. Szczególną uwagę zwrócono na pacjentów, którzy otrzymali radioterapię bezpośrednio na mózg. U tych osób priorytetem medycznym staje się zapobieganie dalszemu pogorszeniu funkcji neurologicznych.
Dobra wiadomość jest taka, że naukowcy widzą potencjał w modyfikacji stylu życia. Badania prowadzone w Wilmot Cancer Institute sugerują, że zmiana nawyków (rzucenie palenia, regularna aktywność fizyczna oraz zdrowa dieta) może spowolnić lub częściowo odwrócić biologiczne starzenie.
Finansowane przez National Cancer Institute badania skupiają się także na określeniu momentu, w którym przyspieszone starzenie się zaczyna rozwijać. Naukowcy analizują, czy proces ten inicjowany jest już podczas leczenia, czy dopiero po jego zakończeniu. Trwają także projekty badające możliwość cofania zmian związanych z terapią nowotworową - jedno z pilotażowych badań wykazało, że ćwiczenia fizyczne mogą łagodzić objawy biologicznego starzenia powiązanego z przebytym nowotworem.
