Szczepionki chronią wszystkich. Nawet niezaszczepionych
Zespół naukowców z Uniwersytetu w Pittsburghu przeprowadził symulację komputerową, która potwierdza, że im więcej osób zaszczepi się przeciw grypie, tym mniej zachorowań występuje w całej społeczności - także wśród tych, którzy szczepionki nie przyjęli.
Badacze zasymulowali rozprzestrzenianie się grypy w populacji 1,2 mln osób zamieszkujących fikcyjne hrabstwo w USA. Model uwzględniał codzienne kontakty w gospodarstwach domowych, szkołach, miejscach pracy i sąsiedztwie. Celem było przetestowanie szczepionki o 40-procentowej efektywności w sezonach grypowych o różnym stopniu zakaźności i populacjach o odmiennych poziomach wyszczepienia. Każdy scenariusz został przeprowadzony 100 razy, a uzyskane dane zostały uśrednione.
Ochrona rośnie wraz z poziomem wyszczepienia
Wyniki są jednoznaczne: gdy ponad 51 proc. populacji zostało zaszczepione, całkowita liczba zachorowań spadła o 32,9-41,5 proc., w zależności od wariantu sezonu grypowego. Korzyści zaobserwowano zarówno u osób zaszczepionych, jak i - choć w mniejszym stopniu - wśród niezaszczepionych.
Szczepienie zapewnia pośrednie korzyści osobom niezaszczepionym, ale bezpośrednia ochrona zaszczepionych jest zawsze wyższa
Szczepisz siebie, chronisz innych
Jak pokazuje analiza, szczepiąc się, nie tylko chronimy siebie przed zakażeniem, ale również ograniczamy liczbę nosicieli wirusa w społeczności. W praktyce oznacza to, że zarówno zaszczepieni, jak i niezaszczepieni, są mniej narażeni na kontakt z osobami chorymi. To zjawisko ma ogromne znaczenie dla tych, którzy z powodów zdrowotnych nie mogą się zaszczepić (np. osoby z osłabionym układem odpornościowym).
Badacze ostrzegają jednak, że nie należy traktować zbiorowej odporności jako pretekstu do rezygnacji ze szczepień. W symulacjach osoby niezaszczepione, zależnie od skuteczności preparatu, miały od 43 do 73 proc. wyższe ryzyko zachorowania niż te, które przyjęły szczepionkę. Co więcej, w scenariuszach z szybkim rozprzestrzenianiem się wirusa, analogicznym do wczesnych etapów pandemii COVID-19, ochrona osób niezaszczepionych całkowicie zanikała, nawet przy wysokiej skuteczności szczepionki.
Nawet przy niskim poziomie wyszczepienia i umiarkowanej skuteczności szczepionki, obserwowano wyraźne ograniczenie zachorowań przy transmisji typowej dla sezonowej grypy. Jednak przy bardzo wysokim poziomie transmisji nawet skuteczna szczepionka nie chroni niezaszczepionych
Badanie wpisuje się w coraz bogatszy zestaw danych naukowych dowodzących, że szczepienia zmniejszają śmiertelność z powodu chorób zakaźnych. To szczególnie ważne w kontekście spadających wskaźników szczepień dzieci w niektórych regionach świata. Jak podsumowują naukowcy, szczepienie to "najbezpieczniejszy i najskuteczniejszy sposób zapobiegania chorobom zakaźnym. Chroni bezpośrednio osoby zaszczepione, a także pośrednio tych, którzy szczepienia nie mogą przyjąć".
