W latach 90. podczas wykopalisk w Heraklejonie odnaleziono około 60 figurek z terakoty. Na dziewięciu z nich zauważono dobrze zachowane odciski palców, przez długi czas jednak nikt nie zwracał na nie szczególnej uwagi.
Dopiero niedawno odciskom postanowiła przyjrzeć się lepiej doktorantka z Uniwersytetu Oksfordzkiego, Leonie Hoff. Zastosowała ona nowoczesną technologię RTI, aby dokładnie przeanalizować ślady pozostawione przez starożytnych rzemieślników. Wyniki jej prac opublikowano w "Oxford Journal of Archaeology", a same badania stanowią drugą w historii próbę analizowania odcisków palców z czasów starożytnego Egiptu.
Kto tworzył figurki w dawnym Egipcie?
Dotychczas sądzono, że w Egipcie, podobnie jak w ówczesnej Grecji, figurki wykonywali mężczyźni z niższych warstw społecznych. Nowe badania Hoff zaprzeczają jednak temu przekonaniu, pokazując, że do produkcji angażowano również kobiety i dzieci.
Proces tworzenia figurek odbywał się w dwóch etapach - najpierw mokrą glinę wciskano w formy, a następnie, po częściowym wyschnięciu, obie połówki były łączone, tworząc figurkę. Każdy z tych kroków pozostawiał na glinie odciski palców.
Jak rozpoznano płeć i wiek po odciskach palców?
Określenie płci niektórych rzemieślników było możliwe dlatego, że na ogół kobiece odciski palców mają wyższą gęstość linii niż męskie. Kwestię wieku rozwiązała natomiast grubość linii papilarnych - odciski należące do dzieci mają cieńsze linie niż te pochodzące od dorosłych. Dzięki temu, po szczegółowej analizie udało się skategoryzować odciski na te należące do dzieci, młodzieży i dorosłych, choć określenie płci dzieci było już znacznie trudniejsze.
Obecność odcisków dziecięcych rąk była dla Hoff zaskoczeniem. "Początkowo byłam nieco zdziwiona, ale zrozumiałam, że praca, otwiera się w nowym oknie przy figurkach idealnie nadawała się do małych dziecięcych rąk, zwłaszcza przy wciskaniu gliny w formy" - zauważa badaczka.
Odciski dzieci były widoczne głównie wewnątrz figurek, podczas gdy ślady dorosłych znajdowały się zarówno na zewnętrznych, jak i wewnętrznych częściach. Sugeruje to, że dzieci pomagały, ale zawsze w obecności dorosłych, co było zgodne z obyczajami panującymi w innych ówczesnych kulturach.
Heraklejon - dawny port i miejsce styku kultur
Heraklejon założony w VIII wieku p.n.e., był strategicznym portem, który kontrolował handel u ujścia Nilu. Przez wiele wieków miasto rozkwitało, będąc punktem styku między Egiptem a Grecją, aż do momentu, gdy jego funkcje przejęła Aleksandria. Dodatkowo Heraklejon padł ofiarą licznych katastrof naturalnych, co skazało go na zapomnienie. Dopiero pod koniec XX wieku archeolodzy przywrócili światu wiedzę o tym niezwykłym mieście.
***
Bądź na bieżąco i zostań jednym z 90 tys. obserwujących nasz fanpage - polub Geekweek na Facebooku, otwiera się w nowym oknie i komentuj tam nasze artykuły!











