Toksyczne skutki rzymskiej okupacji. Sprowadziła nowe choroby
Nowe badania archeologów z University of Reading rzucają ponure światło na skutki rzymskiej okupacji Brytanii. Wbrew utrwalonemu przekonaniu o "cywilizacyjnym" charakterze rzymskich reform, naukowcy dowiedli, że rozwój miast i infrastruktury przyniósł mieszkańcom pogorszenie zdrowia, wzrost chorób zakaźnych i zatrucia ołowiem.
Zespół badaczy przeanalizował ponad 600 szkieletów z okresu epoki żelaza i czasów rzymskich, pochodzących z południowej i środkowej Anglii. Wśród nich znalazły się szczątki niemowląt i kobiet, których stan zdrowia jest szczególnie czułym wskaźnikiem warunków życia w danej epoce.
Miasta pełne ołowiu i chorób
Analiza - opublikowana w prestiżowym czasopiśmie Antiquity - ujawniła wyraźny kontrast między wsią a miastem. W rzymskich ośrodkach miejskich odnotowano wzrost zachorowań, oznaki niedożywienia, infekcji i stresu biologicznego, podczas gdy na terenach wiejskich zmiany były znacznie mniejsze. Archeolodzy łączą to z urbanizacją, przeludnieniem i powszechnym użyciem ołowiu w wodociągach, naczyniach oraz kosmetykach.
Rzymianie uważali, że przynoszą Brytanii cywilizację, lecz w rzeczywistości wprowadzili nierówności, zanieczyszczenia i nowe choroby
Dzieci to pierwsze ofiary imperium
Badacze skupili się na szkieletach niemowląt, które często zachowywano w całości, w przeciwieństwie do dorosłych poddawanych rytualnym praktykom rozdzielania ciała. Dzięki temu udało się wykryć tzw. markery stresu biologicznego - ślady niedożywienia, infekcji i zaburzeń rozwoju. Analiza relacji między zdrowiem matek a dzieci ujawniła, że skutki życia w miastach były wielopokoleniowe.
Negatywne efekty środowiska miejskiego - od zanieczyszczeń po ograniczony dostęp do pożywienia
Zdaniem badaczy odkrycie ma więc znaczenie nie tylko dla archeologii, ale i dla współczesnej debaty o zdrowiu publicznym. Bo ich zdaniem dziś również widzimy, że zanieczyszczenie środowiska i nierówności ekonomiczne wpływają na zdrowie dzieci i całych rodzin: "Tak jak w czasach rzymskich, skutki tych warunków mogą trwać przez pokolenia".
Naukowcy zapowiadają dalsze analizy, które mają pomóc zrozumieć, jak cywilizacyjne innowacje imperium wpływały na codzienne życie jego poddanych i jak wiele z tych skutków przetrwało w dzisiejszych społeczeństwach.
