Złoty amulet odkryty w Anglii. Mógł należeć do wikinga
Ciekawa złota moneta odkryta przez detektorystę z Wielkiej Brytanii może być pamiątką po jednym z wikingów, którzy najechali Anglię w IX wieku w ramach tzw. Wielkiej Armii Pogan.
Według programu Portable Antiquities Scheme, prowadzonego wspólnie przez British Museum i Amgueddfa Cymru - Museum Wales, moneta została znaleziona w 2024 roku na polu w pobliżu wioski Elsing w hrabstwie Norfolk, na wschodnim wybrzeżu Anglii, w jednym z pierwszych rejonów zaatakowanych przez wikingów.
Wikingowie i złota moneta Karolingów
Moneta, wybita z czystego złota, jest imitacją tzw. solidusa - monety cesarza karolińskiego Ludwika Pobożnego, syna Karola Wielkiego, wybitej około 50 lat wcześniej. Oryginały były wręczane arystokracji w Cesarstwie Franków, natomiast ich późniejsze kopie, prawdopodobnie pochodzące z Fryzji (teren dzisiejszej północnej Holandii i zachodnich Niemiec), służyły w Skandynawii jako "ruchomy majątek" i amulety.
Jak podkreśla niezależny numizmatyk Simon Coupland, który analizował znalezisko dla BBC News, moneta mogła należeć do jednego z najeźdźców. Przebita dwukrotnie nad wizerunkiem cesarza, została przerobiona na zawieszkę noszoną na szyi: "Odnaleziony egzemplarz z Norfolk to wyjątkowo dobrze zachowany przykład w porównaniu z innymi tego typu ozdobami".
Wartość archeologiczna i kontekst historyczny
Znalezisko jest obecnie przedmiotem oficjalnego postępowania mającego ustalić, czy stanowi "skarb narodowy", który zgodnie z brytyjskim prawem musi zostać przekazany lub sprzedany muzeum - zainteresowanie zakupem wyraziło Norwich Castle Museum.
Wikingowie, których angielscy kronikarze nazwali "Wielką Armią Pogan", rozpoczęli inwazję w 865 roku pod wodzą trzech duńskich przywódców: Ivara Bez Kości, Halfdana i Ubby - legendarnych synów króla Ragnara Lodbroka, znanego z nordyckich sag. Historycy szacują, że armia liczyła od tysiąca do nawet pięciu tysięcy wojowników, a z biegiem lat była wzmacniana kolejnymi oddziałami ze Skandynawii.
W 878 roku przywódcy wikingów podpisali z królem Alfredem Wielkim porozumienie, które zakończyło najazdy na jego ziemie i ustanowiło na wschodzie Anglii królestwo Danelaw - obszar rządzony przez wikingów przez ponad pół wieku. Dopiero w kolejnych dekadach potomkowie Alfreda zdołali ponownie zjednoczyć kraj, aż do normańskiego podboju w 1066 roku.
