Zadaniem aplikacji typu stalkerware jest wtargnięcie w cudzą sferę prywatną. Umożliwiają one dostęp do cudzych wiadomości, zdjęć, kont na portalach społecznościowych, danych geolokalizacyjnych oraz nagrań audio lub z kamery (w niektórych przypadkach możliwa jest inwigilacja w czasie rzeczywistym). W przeciwieństwie do legalnych aplikacji kontroli rodzicielskiej programy te działają w sposób ukryty w tle, bez wiedzy czy zgody ofiary. Często promowane są jako oprogramowanie umożliwiające szpiegowanie partnerów podejrzewanych o zdradę.
Na przestrzeni pierwszych ośmiu miesięcy 2019 r. 37 532 unikatowych użytkowników stanowiło cel co najmniej jednej próby naruszenia ich prywatności przy użyciu oprogramowania stalkerware. Dla porównania, w 2018 roku badacze z firmy Kaspersky odnotowali 27 798 ofiar tego rodzaju zagrożenia. Chociaż liczby te wydają się niższe w stosunku do innych rodzajów szkodliwego oprogramowania (stanowią jedynie dziewięć procent użytkowników zaatakowanych przez zagrożenia finansowe wykryte w pierwszej połowie 2019 r.), należy wziąć pod uwagę fakt, że w przeciwieństwie do większości zagrożeń dla konsumentów oprogramowanie stalkerware jest zwykle wykorzystywane przeciwko konkretnym osobom. Często wymaga ręcznego zainstalowania w telefonie ofiary, a tym samym fizycznego dostępu do jej urządzenia.
Co więcej, na rynku pojawiło się więcej nowych odmian oprogramowania stalkerware. W okresie pierwszych ośmiu miesięcy 2018 r. technologie firmy Kaspersky zidentyfikowały 290 takich potencjalnie niebezpiecznych wariantów, podczas gdy rok później ich liczba wzrosła o niemal jedną trzecią, do 380. Jednocześnie znacząco wzrosła liczba przypadków wykrycia tego typu oprogramowania na urządzeniach użytkowników przez produkty firmy Kaspersky: w 2019 r. zwiększyła się o 373% i ostatecznie wyniosła 518 223.
W ostatnich miesiącach dołożyliśmy wielu starań, aby poprawić możliwości naszych produktów w zakresie wykrywania oprogramowania stalkerware. Wspólnie z innymi podmiotami z branży będziemy kontynuowali te wysiłki, ponieważ wspieramy walkę z naruszaniem prywatności użytkowników. Wciąż jednak pozostają pewne kwestie do rozwiązania. Jedną z nich jest stworzenie definicji stalkerware, która będzie powszechnie uznana w branży. Pomogłoby to w lepszym rozróżnianiu takiego oprogramowania od legalnych programów, a tym samym w zapewnieniu użytkownikom lepszej ochrony przed osobami, które chcą naruszyć ich prywatność - powiedział Władimir Kuskow, ekspert ds. cyberbezpieczeństwa w firmie Kaspersky.
Eksperci zzalecają następujące działania w celu uchronienia się przed oprogramowaniem stalkerware:
Zablokuj w ustawieniach smartfona instalowanie aplikacji z nieznanych źródeł.
Nigdy nie ujawniaj hasła ani kodu do swojego urządzenia, nawet osobie, której ufasz.
Nigdy nie przechowuj nieznanych plików lub aplikacji na swoim urządzeniu, ponieważ mogą one spowodować naruszenie Twojej prywatności.
Jeśli kończysz z kimś związek, zmień wszystkie ustawienia bezpieczeństwa w swoim urządzeniu przenośnym. Były partner lub partnerka może próbować zdobyć Twoje informacje osobiste w celu manipulowania Tobą.
Sprawdź listę aplikacji w urządzeniu, aby upewnić się, że bez Twojej zgody nie zostały zainstalowane podejrzane programy.
Jeśli sądzisz, że jesteś ofiarą stalkingu, skontaktuj się z odpowiednią organizacją w celu uzyskania profesjonalnej pomocy.
