Bakteria jelitowa żaby nowym lekiem na raka. Wystarczy jedna dawka
Naukowcy z Japan Advanced Institute of Science and Technology (JAIST) odkryli bakterię, która może stać się początkiem nowej ery w leczeniu raka. Ewingella americana pochodząca z jelit japońskiej żaby drzewnej wykazała wyjątkowo silne działanie przeciwnowotworowe, po jednej dożylnej dawce całkowicie usuwając guzy u myszy z rakiem jelita grubego i przewyższając skutecznością obecnie stosowane terapie onkologiczne.
Zainteresowanie naukowców mikrobiomem płazów i gadów nie jest przypadkowe. Te zwierzęta prawie nigdy nie chorują na nowotwory, mimo że żyją w środowiskach bogatych w patogeny i często przechodzą ekstremalne procesy biologiczne, jak regeneracja kończyn. Badacze z JAIST postanowili więc sprawdzić, czy ich wyjątkowa odporność może wynikać z obecności specyficznych bakterii jelitowych.
Zespół wyizolował 45 szczepów mikroorganizmów z żab, traszek i jaszczurek, a następnie przetestował ich potencjał przeciwnowotworowy. Dziewięć z nich wykazało aktywność antyrakową, jednak to właśnie bakteria Ewingella americana z jelit rzekotki japońskiej (Hyla japonica) okazała się najskuteczniejsza.
Podwójny atak na komórki nowotworowe
Badania wykazały, że bakteria działa w sposób dwutorowy. Po pierwsze, naturalnie kieruje się w stronę środowisk ubogich w tlen, czyli do wnętrza guzów litych. Tam w ciągu 24 godzin potrafi zwiększyć swoją liczebność nawet trzy tysiące razy, nie atakując przy tym zdrowych tkanek. Następnie wydziela toksyny zabijające komórki rakowe i jednocześnie pobudza układ odpornościowy gospodarza.
Po wstrzyknięciu jednej dawki bakterii do krwiobiegu myszy z rakiem jelita grubego nowotwory zniknęły u wszystkich zwierząt. Co więcej, gdy badacze po pewnym czasie ponownie wprowadzili komórki rakowe, żaden z gryzoni nie zachorował - oznacza to, że terapia wywołała trwałą odpowiedź immunologiczną.
E. americana działa poprzez połączenie bezpośredniego niszczenia guza i aktywacji odporności gospodarza. W testach znacząco przewyższyła skuteczność terapii anty-PD-L1 i doksorubicyny
Bezpieczna, selektywna i podatna na antybiotyki
Co ciekawe, bakteria poza guzem szybko znika z organizmu, w ciągu 24 godzin staje się niewykrywalna we krwi, a ewentualne stany zapalne ustępują w ciągu trzech dni. Przez dwa miesiące obserwacji nie odnotowano żadnych skutków ubocznych ani uszkodzeń narządów. Co ważne, E. americana jest też wrażliwa na antybiotyki, co daje możliwość kontrolowania terapii i przerwania jej w razie komplikacji.
Mikrobiom niższych kręgowców może być źródłem nieznanych gatunków bakterii o ogromnym potencjale terapeutycznym. Nasze badania pokazują, że naturalne, niepatogenne mikroorganizmy mogą stać się podstawą nowej generacji leków przeciwnowotworowych
I choć eksperymenty przeprowadzono na myszach, badacze widzą w tym odkryciu dowód koncepcji dla rozwoju terapii bakteryjnych również u ludzi - mówiąc nawet o fundamencie dla zupełnie nowej klasy terapii celowanych. W planach są dalsze badania nad skutecznością E. americana w leczeniu raka piersi, trzustki i czerniaka, a także w połączeniu z istniejącymi metodami, immunoterapią i chemioterapią.
