Po odstawieniu zastrzyków na odchudzanie kilogramy wracają. Szybciej niż po diecie!
Zastrzyki odchudzające, jak Wegovy i Mounjaro, zrewolucjonizowały walkę z otyłością, pomagając milionom osób pozbyć się zbędnych kilogramów. Jednak nowe badanie naukowców z Uniwersytetu Oksfordzkiego, opublikowane w British Medical Journal (BMJ), przynosi bolesne zderzenie z rzeczywistością. Osoby, które przestają stosować te preparaty, odzyskują utraconą wagę w mniej niż dwa lata, czterokrotnie szybciej niż tradycyjni "dietetycy".
Zespół badawczy przeanalizował 37 dotychczasowych badań obejmujących ponad 9 tys. uczestników stosujących tzw. agonistów GLP-1, czyli leki pierwotnie opracowane do leczenia cukrzycy typu 2, które naśladują działanie hormonu sytości. Średni czas terapii wynosił 10 miesięcy, a wyniki były jednoznaczne - uczestnicy tracili średnio 8,3 kilograma w trakcie leczenia, po jego zakończeniu odzyskiwali 4,8 kg w ciągu pierwszego roku, a po 1,7 roku masa ich ciała wracała niemal do poziomu wyjściowego.
Są też konkretne dane dla jednych z najpopularniejszych zastrzyków odchudzających, tj. Wegovy i Mounjaro. Tu tempo zarówno chudnięcia, jak i powrotu do starej wagi było jeszcze szybsze, tzn. pacjenci tracili blisko 15 kg, z czego 10 kg wracało w ciągu pierwszych 12 miesięcy.
Według prognoz powrót do wagi wyjściowej zajmuje w tym przypadku półtora roku, a w ciągu roku i czterech miesięcy do poziomów sprzed terapii wracają też markery sercowo-metaboliczne, czyli biomarkery oceniające ryzyko chorób serca i cukrzycy, jak profil lipidowy, glukoza na czczo, insulina, ciśnienie krwi, obwód talii, a także markery zapalne czy markery uszkodzenia serca.
Efekt jo-jo to nie wina leków
Jak podkreśla jednak dr Sam West z Uniwersytetu Oksfordzkiego, gwałtowny przyrost masy po zakończeniu terapii nie oznacza, że leki nie działają: "To nie jest porażka leków, ale odzwierciedlenie natury otyłości jako choroby przewlekłej i nawrotowej" - tłumaczy badacz. Podobnego zdania jest prof. Susan Jebb, doradczyni brytyjskiego rządu ds. zdrowia publicznego:
Tempo przybierania na wadze po zakończeniu leczenia jest prawie czterokrotnie wyższe niż po klasycznych programach dietetycznych. Aby utrzymać efekty, leczenie powinno być długofalowe, jak w przypadku nadciśnienia czy cukrzycy.
Nowe analizy z Uniwersytetu Cambridge i UCL zwracają dodatkowo uwagę na możliwe niedobory składników odżywczych i utratę masy mięśniowej u osób stosujących GLP-1 bez odpowiedniego wsparcia dietetycznego. Jak ostrzega dr Marie Spreckley z Uniwersytetu Cambridge, wiele osób nie otrzymuje żadnych zaleceń dotyczących podaży białka czy witamin, mimo że ich apetyt jest silnie zahamowany.
Leki to narzędzie, a nie cudowne rozwiązanie
Naukowcy nie pozostawiają wątpliwości, zastrzyki odchudzające mogą być skutecznym narzędziem, ale nie zastąpią zdrowego stylu życia - to nie magiczne rozwiązanie, a trwała utrata wagi wymaga zmian w diecie, regularnej aktywności fizycznej i psychologicznego wsparcia pacjentów.
Autorzy badania podkreślają również, że otyłość wymaga leczenia przewlekłego, jak inne choroby cywilizacyjne. W przyszłości terapia farmakologiczna może być stosowana okresowo lub w cyklach, aby minimalizować skutki odstawienia, ale na razie lekarze apelują o ostrożność i edukację pacjentów.
Musimy widzieć te leki nie jako cud, lecz jako element całościowego planu zdrowia. Bez tego efekt będzie krótkotrwały
