Człowiek vs maszyna. AI za sterami myśliwca w symulowanej walce
Szwedzka firma zbrojeniowa Saab ogłosiła, że po raz pierwszy przeprowadziła trzy loty testowe myśliwca JAS-39 Gripen E ze zintegrowanym agentem sztucznej inteligencji. To krok milowy w integracji AI na samoloty bojowe.
Jak podał Saab, użytym systemem sztucznej inteligencji był Centaur, od niemieckiej firmy Helsing. Od pół roku prowadzono prace nad jego integracją ze szwedzkim samolotem wielozadaniowym Gripen E w ramach projektu o nazwie Beyond, którego celem jest rozwój możliwości AI w lotnictwie wojskowym. Dwa pierwsze loty odbyły się 28 maja, a trzeci 3 czerwca. W każdym z nich za sterami Gripena E z agentem sztucznej inteligencji zasiadał główny pilot testowy Saaba - Marcus Wandt - który kontrolował działanie ulepszonego myśliwca.
Człowiek kontra maszyna. Saab testuje myśliwce z AI
Podczas ostatniego lotu przetestowano działanie Gripena E wspieranego sztuczną inteligencją w warunkach walki Beyond-Visual-Range (BVR), pol. poza zasięgiem wzroku. Doszło wtedy do symulowanego starcia pilota Gripena E z pilotem tradycyjnego Gripena D.
W trakcie walki Centaur integrował w czasie rzeczywistym różne dane z czujników pokładowych, jak prędkość, wysokość i odległość od drugiego samolotu. Wykorzystywał to do sterowania lotem Gripena E, wykonując manewry. Dodatkowo sztuczna inteligencja podpowiadała pilotowi, kiedy i z jakiego dystansu ma odpalić pociski dalekiego zasięgu.
Podczas testów sprawdzano możliwości adaptacyjne AI np. wyłączając część urządzeń. Kilkukrotnie Gripen E miał zwyciężyć nad Gripenem D. Saab, Helsing i finansująca badanie agencja zakupów uzbrojenia Försvarets materielverk planują kolejne testy Gripenów wspieranych przez sztuczną inteligencję. Mowa tu o zasymulowaniu walki dwóch tradycyjnych myśliwców na jeden ze sztuczną inteligencją lub potyczce obu maszyn wspieranych przez AI.
- Aktywując agenta AI, jesteś na przejażdżce. On nie jest nieprzewidywalny, ale interesujące jest to, że czasami staje się kreatywny, dokładnie w taki sam sposób jak człowiek. Czasami udaje atak, wycofuje się, a następnie wraca i atakuje ponownie. Nie jest przesądzone, kto wygra, co jest ekscytujące i musisz pozostać czujny jako pilot - stwierdził Marcus Wandt, komentując swoje doświadczenie z pilotowaniem Gripena E wspieranego agentem AI.
AI będzie pilotowało myśliwce przyszłości?
Warto dodać, że to w kwietniu 2024 roku pierwszy raz w historii przeprowadzono symulowaną walkę w powietrzu pomiędzy AI a człowiekiem. Wtedy X-62A VISTA zmierzył się z konwencjonalnym F-16.
Wykorzystanie AI do wspierania pilotów samolotów bojowych podczas walki to jeden z konceptów, który w ostatnich latach zdobył na popularności w planach rozwoju wielu sił powietrznych. Trudno tu jeszcze mówić o w pełni autonomicznych myśliwcach. Niemniej AI może wspierać pilotów w przetwarzaniu informacji i podejmowaniu nagłych decyzji. W tym sensie agenci AI, którzy np. szybko wykonają jakiś manewr obronny, lub od razu dadzą sygnał o najlepszym momencie do odpalenia pocisku, stanowią narzędzie, które może przesądzić o wygraniu pojedynku w powietrzu.
- [...] trzeba będzie inaczej myśleć o walce powietrznej. W tej chwili wciąż są piloci, którzy mają szansę [z samolotami wspieranymi przez AI - przypis red.]. Ale to się szybko zmieni - podsumowuje Marcus Wandt.
