Czy liczba dzieci wpływa na długość życia? Nowe badanie zaskakuje
Czy liczba dzieci może mieć wpływ na tempo starzenia się organizmu? Najnowsze badania przeprowadzone przez naukowców z University of Helsinki sugerują, że tak, choć zależność jest bardziej złożona, niż mogłoby się wydawać.
Analiza wykazała, że zarówno bardzo duża liczba dzieci, jak i brak potomstwa, mogą być powiązane z szybszym biologicznym starzeniem się oraz wyższym ryzykiem krótszego życia. Jednocześnie badacze podkreślają, że nie należy traktować tych wyników jako indywidualnej porady zdrowotnej - to raczej statystyczna zależność widoczna w dużej populacji.
Biologia ewolucyjna daje możliwe wyjaśnienie
Naukowcy interpretują wyniki w kontekście tzw. teorii ciała jednorazowego użytku. Zgodnie z nią organizmy mają ograniczone zasoby energii i czasu, które muszą dzielić między reprodukcję a utrzymanie i naprawę organizmu. Jak wyjaśnia biolog Mikaela Hukkanen, większa inwestycja energetyczna w rozmnażanie może oznaczać mniej zasobów przeznaczonych na procesy regeneracyjne organizmu, co w dłuższej perspektywie może to przekładać się na szybsze starzenie.
Analiza bliźniaczek
Badanie objęło aż 14 836 kobiet, które były bliźniaczkami. Taki dobór uczestniczek pozwolił naukowcom w dużym stopniu ograniczyć wpływ różnic genetycznych na wyniki. Dodatkowo u ponad tysiąca uczestniczek analizowano markery biologicznego starzenia się organizmu. Kobiety podzielono na siedem grup, w zależności od liczby dzieci oraz wieku, w którym je urodziły.
Najkorzystniejsze wskaźniki zdrowia i najniższe tempo biologicznego starzenia zaobserwowano u kobiet, które miały przeciętnie od dwóch do trzech dzieci. Istotne było również to, że ciąże pojawiały się w wieku około 24-38 lat. Z kolei gorsze wyniki statystyczne dotyczyły dwóch grup: kobiet bez dzieci oraz tych, które urodziły bardzo dużą liczbę potomstwa - średnio niemal siedmioro.
Zobacz również:
Wyniki nie są instrukcją życiową
Ciekawym elementem badań jest fakt, że teoria ewolucyjna nie wyjaśnia wprost, dlaczego brak dzieci również wiąże się z gorszymi wynikami zdrowotnymi. Naukowcy sugerują, że mogą za to odpowiadać inne czynniki, których badanie nie uwzględniało, jak na przykład wcześniejsze problemy zdrowotne wpływające zarówno na płodność, jak i późniejsze zdrowie. Epigenetyczka Miina Ollikainen podkreśla, że styl życia i decyzje życiowe mogą zostawiać w organizmie biologiczny ślad widoczny na długo przed starością.
Autorzy badania przypominają jednak, że statystyczne zależności nie oznaczają bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego. Na długość życia wpływa wiele czynników, od stylu życia, przez dietę, aż po sytuację społeczną. Dlatego naukowcy podkreślają jednoznacznie - wyniki badań nie powinny skłaniać nikogo do zmiany planów dotyczących posiadania dzieci, to raczej kolejny element układanki w próbie zrozumienia, jak biologia i styl życia wpływają na proces starzenia się człowieka.
