Największym utrapieniem dla astronautów, którzy będą w przyszłości chodzić po Księżycu, będzie... pył księżycowy. Według ekspertów materiał ten osiada dosłownie na wszystkim, przez co skutecznie może utrudnić, a w skrajnych przypadkach, wręcz uniemożliwić pracę. Inżynierowie idą jednak z pomocą, otóż opracowali specjalny... "kosmiczny" spray antypyłowy.
Zobacz również:
Jak mówi Ian Wells z Washington State University: - Pył księżycowy jest naładowany elektrostatycznie i dostaje się wszędzie, co sprawia, że jest to bardzo trudna substancja do opanowania. Kończysz swoją pracę z warstwą kurzu, która pokrywa wszystko.
Pył księżycowy dał się we znaki już podczas misji Apollo, gdyż uziemiał m.in. łaziki księżycowe. W trakcie księżycowych spacerów pył oblepiał dosłownie wszystko, nic nie pomagało, nawet szczotkowanie. Dochodziło do korozji silników, uszczelek w skafandrach oraz usterek w elektronice.
Ponadto specjaliści zauważyli, że część astronautów zaczęła cierpieć na specyficzną chorobę — coś na kształt "księżycowego kataru siennego". Wiązało się to z problemami w oddychaniu, które były podobne do tego, co doświadczają górnicy w kopalniach. Wdychają oni pył węglowy, który prowadzi do pylicy płuc, nazywanej także "chorobą czarnych płuc".
Kosmiczny spray antypyłowy
NASA chcąc jak najlepiej zadbać o zdrowie astronautów, opracowała specjalny spray, który ma rozwiązać problem księżycowego pyłu. Nowe rozwiązanie ma być zastosowane w programie Artemis, którego długoterminowym celem jest wysłanie człowieka na Księżyc.
Zobacz również:
Przedstawiciele Wahington State University napisali w specjalnym oświadczeniu: "W swojej pracy zespół badawczy zademonstrował swoją technologię, która wykorzystuje efekt Leidenfrosta do czyszczenia skafandrów kosmicznych [...] Efekt można zobaczyć, gdy wlewa się zimną wodę na gorącą patelnię, gdzie woda spływa i przesuwa się po patelni. Rozpyl bardzo zimny ciekły azot na cieplejszy materiał pokryty pyłem, a cząsteczki spłyną i zaczną się unosić na oparach azotu".
Inżynierowie w trakcie badań zauważyli, że ciekły azot był skuteczny w usuwaniu księżycowego kurzu i jednocześnie prawie nie uszkadzał skafandrów. Specjaliści wykazali, że standardowe "szczotkowanie" powodowało uszkodzenia kombinezonu już za pierwszym razem, z kolei ciepły azot uszkadzał skafander dopiero po 75-tym użyciu. W komorze próżniowej uzyskano "średnie usuwanie masy na poziomie" 98,4 proc.
Naukowcy w kolejnych krokach będą zajmować się "pracą nad pełnym zrozumieniem i modelowaniem złożonych interakcji między cząsteczkami pyłu a ciekłym azotem, które umożliwiają działanie procesu czyszczenia". Inżynierowie złożyli również wniosek o grant, którym chcą skupić się na przetestowaniu nowej technologii w symulowanej grawitacji księżycowej. Wyniki badań zostały opublikowane w Acta Astronautica.
