Morze Czarne bez tajemnic. Nowe badania ujawniają złożoną historię akwenu

Morze Czarne to fascynujący zbiornik, co od lat przyciąga uwagę naukowców z całego świata. Jest to śródlądowe morze oblewające wybrzeża krajów zarówno Azji, jak i Europy, a jego wyjątkowe właściwości wyróżniają je na tle innych akwenów. Morze rzeczywiście ma ciemny kolor, na co wpływ mają siarczki. To największy na świecie morski basen beztlenowy, w którym ok. 90 proc. objętości jest niemal pozbawione tlenu - jego głębiny są niezdatne do życia dla większości organizmów.

W starożytności przez Morze Czarne prowadziły liczne szlaki kupieckie, między innymi sprowadzano tędy bursztyn z Morza Bałtyckiego. Dziś zbiornik wciąż ma znaczenie geostrategiczne, gospodarcze i transportowe, łącząc Europę z Azją. Do tego pozostaje obiektem intensywnych badań, a najnowsze analizy przynoszą kolejne odkrycia, ujawniając dane, których wcześniej nie znaliśmy.

Międzynarodowy zespół naukowców kierowany przez hiszpańskie Centrum Badań nad Ewolucją Człowieka (CENIEH) opublikował pracę, w której ukazał zmienność Morza Czarnego na przestrzeni wieków. Odtworzono wysokie poziomy Morza Czarnego w okresie ostatniego zlodowacenia. W badaniach wykorzystano szczegółowe mapowanie geomorfologiczne poziomu morza oraz różne metody datowania. Analizowano również skamieniałości mięczaków oraz stosunki izotopów strontu.

Wyniki pokazują, że Morze Czarne było naprzemiennie połączone z Morzem Śródziemnym i Morzem Kaspijskim. Dzięki analizom udało się dokładnie wyodrębnić okresy zwiększonego poziomu wód, odróżniając lata, w których dominował wpływ wód Morza Śródziemnego, od tych związanych z napływem wód kaspijskich. Badania pozwalają lepiej zrozumieć historię tego akwenu w późnym plejstocenie. Najważniejszy wniosek jest taki, że zachowanie Morza Czarnego było znacznie bardziej złożone, niż sugerują globalne krzywe zmian poziomu mórz.

Badacze zauważają, że poziom akwenu nie zależał tylko od globalnych zmian poziomu oceanów, ale także od lokalnych procesów i okresowego łączenia się różnych basenów wodnych. Naukowcy wskazują również, że duży wpływ na te zmiany miało topnienie lądolodów. W okresach, gdy lodowce się cofały, wody roztopowe podnosiły poziom Morza Czarnego. To wszystko udowadnia, że historia tego fascynującego akwenu, jakim jest Morze Czarne, jest dużo bardziej dynamiczna i skomplikowana, niż dotąd przypuszczano.

- Badanie to zapewnia solidne ramy do zrozumienia dynamiki hydroklimatycznej Eurazji podczas przejść z lodowca do interglacjału, a także łączności między głównymi basenami kontynentalnymi w okresach lodowcowych - podsumowuje Mehmet Korhan Erturaç, pierwszy autor badania.

Wyniki badań zostały opublikowane w czasopiśmie Quaternary Science Reviews.