Naukowcy z Instytutu Karolinska, niemieckiego Uniwersytetu Technicznego w Monachium (TUM) oraz firmy AstraZeneca zidentyfikowali unikalną metodę terapeutyczną, która może przywrócić funkcję serca po zawale. Nowe odkrycia opierają się na tzw. ludzkich komórkach progenitorowych (HVP) w celu promowania nowej tkanki serca i zmniejszenia blizny po urazie.
- Jest to kulminacja dwóch dekad naszej pracy nad znalezieniem idealnej komórki do odbudowy serca i daje nową nadzieję milionom pacjentów na całym świecie ze schyłkową niewydolnością serca, oczekujących na przeszczep serca - powiedział prof. Kenneth Chien z Wydziału Biologii Komórkowej i Molekularnej Instytutu Karolinska.
Regeneracja po zawale serca
Podczas zawału serca, w wyniku zmniejszonego dopływu krwi, może obumrzeć do miliarda kardiomiocytów (komórek sercowych). Są one zastępowane przez zwłókniałą tkankę bliznowatą, co powoduje dalsze pogorszenie funkcji serca i może prowadzić do niewydolności tego narządu - powszechnej i często śmiertelnej choroby, na którą cierpi ponad 60 milionów ludzi na całym świecie.
Zdolność regeneracyjna ludzkiego serca w wieku dorosłym jest znacznie ograniczona. W związku z tym wielu badaczy poszukuje możliwości zastosowania kardiologicznej terapii komórkowej w celu poprawy zdolności regeneracyjnych serca. Dotychczasowe badania koncentrowały się częściowo na dojrzałych kardiomiocytach, ale efekty uboczne - jak zagrażające życiu arytmie - uniemożliwiały ich kliniczną przydatność.
Naukowcy przeanalizowali inny rodzaj komórek, zwanych ludzkimi (mięśniowymi) komórkami progenitorowymi, które są prekursorami komórek mięśnia sercowego i odgrywają kluczową rolę w tworzeniu serca podczas rozwoju płodowego. Po wyhodowaniu i oczyszczeniu miliardów takich komórek prekursorowych serca z ludzkich embrionalnych komórek macierzystych, naukowcy najpierw zbadali złożone procesy molekularne naprawy serca w plastrach tkanki sercowej, a następnie ocenili potencjał terapeutyczny HVP u świń.
Zobacz również:
- W badaniach laboratoryjnych udało nam się wykazać, że komórki HVP mogą niejako namierzać uszkodzone obszary w sercu, migrować do miejsc urazu i dojrzewać do postaci sprawnych komórek serca, zapobiegając jednocześnie tworzeniu się tkanki bliznowatej. Wyniki te podkreślają znaczący kamień milowy w potencjalnym terapeutycznym zastosowaniu komórek HVP w leczeniu pacjentów z poważną niewydolnością serca, zwłaszcza wśród starszych populacji, dla których operacja serca może stanowić nadmierne obciążenie w procesie rekonwalescencji - powiedział prof. Karl-Ludwig Laugwitz z TUM.
Badacze odnotowali również znaczącą poprawę funkcji serca u świń, którym po urazie wstrzyknięto komórki HVP, w porównaniu z nieleczoną grupą kontrolną. W trzymiesięcznym okresie obserwacji nie stwierdzono tworzenia się guzów, co jest zachęcające dla przyszłych badań klinicznych.
- Wyniki tych badań wskazują na wyjątkową zdolność komórek HVP do tworzenia nowej tkanki sercowej, zmniejszania rozmiaru blizny i poprawy globalnej funkcji serca u świń z niedokrwienną niewydolnością serca. Jesteśmy podbudowani tymi wynikami terapii komórkowej HVP i potencjałem tego podejścia do terapii komórkowej we wprowadzaniu nowej fali leczenia układu sercowo-naczyniowego, aby odwrócić uszkodzenia niewydolności serca - powiedziała Regina Fritsche Danielson, dyrektor ds. badań i wczesnego rozwoju w dziale chorób układu sercowo-naczyniowego, nerek i chorób metabolicznych w firmie AstraZeneca.
Badania kliniczne z HVP powinny rozpocząć się w ciągu najbliższych dwóch lat. W ramach tych działań zespół bada również możliwość stworzenia hipoimmunogenicznych linii komórkowych, które byłyby dobrze tolerowane przez układ odpornościowy. Obecnie, aby zapobiec odrzuceniu przeszczepionych komórek HVP, konieczne jest stosowanie leków immunosupresyjnych.
Zobacz także: Małpia ospa w Europie. Objawy, pochodzenie wirusa i ryzyko zakażenia
