Tatry są najwyższymi górami w naszym kraju. Mimo swojej rozpoznawalności może istnieć kilka zagadnień, o których mogliście nie wiedzieć. Jednym z tych aspektów jest między innymi to, że Tatry są najwyższym pasmem górskim między Alpami na zachodzie a Kaukazem i Uralem na wschodzie.
Idąc dalej, około 10 tysięcy lat temu w Tatrach rozwijały się lodowce, identyczne, jakie można znaleźć obecnie m.in. w Norwegii, czy na Islandii. Ostatnie z nich można było "spotkać" jeszcze 5 tysięcy lat temu. O ich obecności świadczą między innymi obecne teraz jeziora tatrzańskie (w całych Tatrach jest ich około 200), które są głównie pochodzenia polodowcowego - powstały one w cyrkach lodowcowych, czyli owalnych zagłębieniach, gdzie lodowce miały swój początek.
Zobacz również:
Kolejnym interesującym faktem jest to, że przez znaczną część grani głównej Tatr przebiega Wielki Europejski Dział Wodny, który rozdziela zlewnie Morza Czarnego i Morza Bałtyckiego. Można także wspomnieć też o Koronie Tatr - jest to 76 wierzchołków, których minimalna deniwelacja względna jest większa lub równa 100 metrów.
W Polsce za najdłuższą jaskinię uważa się Jaskinię Wielka Śnieżna, której długość wynosi ponad 23 700 metrów i jest zlokalizowana w Tatrach Zachodnich. Powstała ona w skałach krasowiejących w trakcie czwartorzędu. Jednocześnie Jaskinia Wielka Śnieżna jest najgłębszą jaskinią w całych Tatrach - 824 m deniwelacji. Z kolei w całym paśmie górskim najdłuższą jaskinią jest jaskinia Cień Księżyca (Mesačný tieň), która znajduje się po stronie słowackiej - jej długość wynosi aż 34 084 metrów, a deniwelacja to 451 metrów. Po polskiej stronie Tatr odkryto do tej pory aż... 857 jaskiń, których łączna długość wynosi 133 km.
Jak już jesteśmy "pod ziemią", warto również wspomnieć o kopalniach złota i kopalniach uranu. Tak, w Tatrach było wydobywane złoto - pierwsze kopalnie tego kruszcu pojawiły się w XV wieku na południowych stokach Krywania. Wydobycie wstrzymano pod koniec XVIII wieku z powodu wyczerpania się złóż. Z kolei kopalnie uranu są o wiele młodsze, gdyż powstały w latach 50-tych XX wieku. W tym okresie trwał wyścig zbrojeń między ZSRR a Zachodem. Sowieci przeszukiwali Tatry (w rejonie Doliny Białego - wykopali dwie sztolnie), lecz według oficjalnych danych uranu nie znaleziono.
Zobacz również:
Jeśli chodzi o tatrzańską florę, to w Tatrach możemy spotkać około 200 gatunków roślin naczyniowych, które nie występują nigdzie indziej w Polsce. Warto także zauważyć, że w tych górach występuje aż 1 000 gatunków grzybów i 870 gatunków porostów. Wśród fauny należy wspomnieć o świstaku tatrzańskim, który jest podgatunkiem silnie zagrożonym. Znajduje się on na Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce. W Tatrach występują również kozice tatrzańskie, których w 2021 roku było 1095 (po polskiej stronie doliczono się 314 zwierząt). Co ciekawe kozice tatrzańskie są najdalej wysuniętą na północ populacją kozicy.
Innym interesującym zjawiskiem, które pojawia się w Tatrach, jest tzw. widmo Brockenu, którego zaobserwowanie ma być ostrzeżeniem, czy wręcz zwiastunem nieszczęścia (w przesądach taternickich) - ten, kto zobaczył widmo Brockenu umrze w górach. Przesąd powstał w 1925 roku za sprawą Jana Alfreda Szczepańskiego, który był jednym z czołowych polskich taterników i alpinistów okresu międzywojennego, był także publicystą oraz krytykiem teatralnym i filmowym. Odczynić urok miało jedynie ujrzenie tego zjawiska trzy razy. Zjawisko to polega na zaobserwowaniu własnego cienia na chmurze/mgle, która znajduje się poniżej obserwatora - często jest tak, że cień otoczony jest tęczową obwódką, czyli glorią. Cień może być również wielokrotnie powiększony.
Zobacz również:
Mało znanym faktem historycznym jest to, że na terenie Zakopanego i jego okolic funkcjonował twór państwowy znany jako... Rzeczpospolita Zakopiańska. Powstała ona 13 października 1918 roku po rozpadzie Austro-Węgier i funkcjonowała przez 35 dni do 16 listopada 1918 roku - wówczas została wcielona do II Rzeczypospolitej. Prezydentem "państwa" był pisarz Stefan Żeromski. Okoliczna ludność jako pierwsza na ziemiach polskich zdecydowała się otwarcie wypowiedzieć posłuszeństwo zaborczym władzom.
