Wehikuł czasu pełen skarbów. Odwiedziłam wyjątkowe miejsce w Gdańsku

Historia Błękitnego Baranka (Blaue Lamm) sięga XVI wieku - powstał jako gotycki spichlerz o (niezmienionej do dziś) szerokości 13,8 m, z dostępem do ulicy i Motławy. Z czasem obiekt przechodził modernizacje i przebudowy. Podczas II wojny światowej przetrwał bombardowanie - Błękitny Baranek to jedyny historyczny obiekt magazynowy na Wyspie Spichrzów, w którym zachowała się zarówno fasada, jak i wnętrze. Niestety mimo późniejszego objęcia budowli ochroną konserwatorską, wyjątkowy spichlerz zaczął popadać w ruinę.

Los budowli odmienił się w 1995 r., gdy przeszła pod opiekę Muzeum Archeologicznego w Gdańsku. Dzięki zaangażowaniu jednostki zabytek uratowano. Przeprowadzono badania, naprawy i konserwację spichlerza, a wnętrza zaadaptowano na oddział muzeum. Dziś zwiedzający mogą cieszyć się tu historycznymi wnętrzami wypełnionymi po brzegi niesamowitymi znaleziskami archeologicznymi oraz interaktywnymi elementami, które bawią i uczą o historii Gdańska. Spędziłam w Błękitnym Baranku kilka godzin - i gwarantuję, że jest tam co robić i na co patrzeć.

Ciekawie zaaranżowane sale prowadzą zwiedzających przez dzieje miasta, odsłaniając to, co udało się badaczom odkryć na temat codzienności dawnych mieszkańców, realiów handlu, rzemiosła i życia portowego. Wyjątkową przestrzenią jest "Uliczka Hanzaetycka". W tej części wystawy przenosimy się bowiem do czasów, gdy miasto było ważnym ogniwem potężnej, dalekosiężnej sieci kupieckiej, jaką kilkaset lat temu tworzył Związek Hanzeatycki. Zrekonstruowana hanzaetycka uliczka robi wrażenie szczególnie ze względu na fakt, że idąc nią, patrzymy na twarze dawnych Gdańszczan, które odtworzono na podstawie badań szkieletów odkrytych w trakcie wykopalisk archeologicznych.

Zanim jednak wejdziemy do pomieszczenia, gdzie umieszczono tę ekspozycję, czeka na nas wystawa "Miasto pod miastem". To właśnie ta sekcja wprowadza zwiedzających w świat badań archeologicznych i antropologicznych, pokazując pracę specjalistów zarówno podczas badań wykopaliskowych w terenie, jak i w muzeum. To tutaj dowiemy się, w jaki sposób naukowcy zrekonstruowali wygląd dawnych mieszkańców Gdańska oraz warunki, w jakich żyli.

Na tej wystawie prezentowane są sylwetki średniowiecznych mieszkańców Gdańska, jest też wideo przybliżające, jak przebiegają prace nad rekonstrukcją twarzy. Znajdziemy tu również interaktywne punkty informacyjne. "W oparciu o badania szkieletu i specjalistyczne analizy, antropologia pomaga ustalić płeć, wiek, budowę, wygląd (w tym rysy twarzy) i warunki życia człowieka, łącznie z jego chorobami, oraz - do pewnego stopnia - dietą", brzmi opis w jednym z takich punktów, gdzie można zobaczyć animację z rekonstrukcji twarzy Racheli, Gdańszczanki z XIV w. Łącznie odtworzono wizerunki kilkunastu osób.

Przechodząc dalej, wkraczamy do wspomnianego świata sprzed setek lat. Postacie, które spotykamy, wędrując uliczką hanzaetycką, nie tylko mają twarze dawnych Gdańszczan, ale są też odziane w stroje z epoki. Odgłosy dawnego życia, klimatyczne światło i aranżacja przestrzeni sprawiają, że średniowieczne miasto ożywa tu na nowo. To fascynująca lekcja historii oraz doświadczenie, które pozwala spojrzeć w oczy mieszkańców Gdańska z XV/XVI wieku i poczuć, jaka atmosfera panowała tu w czasach, gdy miasto nad Bałtykiem było ważnym członkiem Hanzy. Zajrzymy tu m.in. do warsztatów bednarza i kowala, zerkniemy do wypełnionych artefaktami domów i kramów hanzaetyckich kupców oraz zobaczymy wiele innych scenek.

Historię miasta poznajemy jednak nie tylko na sali dotyczącej antropologii i na uliczce z czasów Hanzy, ale na każdym etapie zwiedzania wnętrz spichlerza Błękitny Baranek. Wszak budowla sama w sobie stanowi świadectwo dawnych wieków. Co jeszcze zobaczymy w tym obiekcie? Każdy znajdzie tu coś dla siebie - w muzeum mieści się wiele interaktywnych elementów, są fascynujące zabytki oraz ciekawe opisy znalezisk. O tym, jak miasto funkcjonowało w średniowieczu, opowie wystawa "Gdańsk w świecie Hanzy".

Ekspozycja ta prezentuje najciekawsze zabytki odkryte podczas wykopalisk w historycznej części Gdańska. Eksponaty ukazują potęgę handlową miasta w czasach jego przynależności do Ligi Hanzeatyckiej, a także przybliżają codzienne życie mieszkańców od późnego średniowiecza po XIX wiek. Zobaczymy tu monety, biżuterię, naczynia, elementy ubioru i przedmioty codziennego użytku, a także zabawki oraz plakietki pielgrzymie. Widok uliczki hanzaetyckiej oraz eksponatów z wystawy "Gdańsk w świecie Hanzy" sprawiają, że łatwiej jest sobie wyobrazić, jak niegdyś funkcjonowało to miasto.

Odwiedziny w Błękitnym Baranku powinny przypaść do gustu zarówno dorosłym, jak i dzieciom. Na uwagę zasługuje tu wystawa "Dzieje Wyspy Spichrzów", miejsca tak istotnego w historii Gdańska. "Przez wieki centrum gdańskiego portu było kluczowym węzłem handlowym w Europie. Dość powiedzieć, że od XVI do XVII stulecia Gdańsk skupiał aż 50 proc. handlu bałtyckiego!", zaznacza muzeum. Wielu osobom to właśnie ta sekcja może spodobać się najbardziej, bo jak podkreśla muzeum - na tej wystawie "wolno, a nawet trzeba dotykać" eksponatów, z czego nie omieszkałam skorzystać.

Interaktywne elementy obejmują między innymi wspaniałą, ruchomą makietę spichlerza; tor, na którym na czas potoczymy beczki, czy też wielobloczek - mechanizm, na którym sprawdzimy, czy poradzilibyśmy sobie jako średniowieczni tragarze. Ponadto jest tu sala kinowa, gdzie wyświetlany jest animowany film o Wyspie Spichrzów i perypetiach pewnego chłopca, który zgłosił się tam do pracy. Dowiemy się tu, jak zmieniała się Wyspa Spichrzów, dlaczego spichlerze miały takie ciekawe nazwy, czym handlowano i wiele więcej. To jednak nie wszystkie zakamarki muzeum - warto odwiedzić spichlerz Błękitny Baranek i przekonać się, co jeszcze można tam znaleźć.

Połączenie historii spichlerza ze zgromadzonymi tam eksponatami sprawia, że to jedyne takie miejsce w Polsce. Obok wystaw stałych w muzeum pojawiają się też wystawy czasowe, jak np. "Misja koronacja" - opowieść o Pomorzu za pierwszych Piastów. Łącznie w obiekcie zgromadzono ponad tysiąc zabytków.

Zwiedzanie "Błękitnego Baranka, który jest położony przy ul. Chmielnej 53 w Gdańsku, jest możliwe od wtorku do piątku w godzinach 8:30-16:00, a w soboty i niedziele od 9:00 do 17:00. Bilety do Błękitnego Baranka da się kupić zarówno w muzeum, jak i online. W czwartki wystawy można oglądać bezpłatnie. W pozostałe dni zapłacimy 14 zł za bilet normalny i 10 zł za bilet ulgowy. Są też wejściówki rodzinne, można również uzgodnić zwiedzanie grupowe i z przewodnikiem.

Wszystkie szczegóły na temat zwiedzania Błękitnego Baranka i innych działów muzeum można znaleźć na stronie Muzeum Archeologicznego w Gdańsku.

^{Źródła: Geekweek Interia, Muzeum Archeologiczne w Gdańsku}