"Odważna" epoka brązu. Mogli pływać przez otwarte morze już 4000 lat temu
Nowe badania sugerują, że ludzie epoki brązu zamieszkujący tereny Skandynawii mogli przemieszczać się między Danią a Norwegią bezpośrednio przez otwarte morze, a nie tylko wzdłuż linii brzegowej, jak wcześniej sądzono.
Dotychczas badacze uważali, że wymiana kulturowa między północną Danią a południowo-zachodnią Norwegią odbywała się wyłącznie długą 700-kilometrową trasą przybrzeżną wzdłuż wybrzeży Danii, Szwecji i Norwegii. Nowe symulacje komputerowe sugerują jednak, że mieszkańcy tych terenów mogli pokonywać bezpośrednio ponad 100 km otwartego oceanu, co wymagało zaawansowanych umiejętności nawigacyjnych i solidnych łodzi.
Łódź Hjortspring jako klucz do zrozumienia żeglugi w epoce brązu
Naukowcy stworzyli program komputerowy analizujący takie czynniki, jak prądy morskie, siła i kierunek wiatru, a także sposób poruszania się łodzi po wodzie. Do testów wykorzystano rekonstrukcję łodzi Hjortspring, starożytnego kanu napędzanego wiosłami, używanego około 350 r. p.n.e. Następnie porównano dwie trasy - bezpośrednią (110 km przez otwarte morze) i przybrzeżną (700 km wzdłuż wybrzeża Skandynawii).
Model komputerowy ujawnia możliwości dawnych morskich podróży
Symulacje pokazały, że Skandynawowie epoki brązu mieli zarówno techniczne możliwości, jak i umiejętności nawigacyjne, aby podróżować bezpośrednio przez otwarte morze. Jednak takie podróże wymagały łodzi odpornej na fale do 1 metra i wiatr do 10 węzłów, a także doskonałej znajomości warunków pogodowych i zaawansowanych umiejętności.
Trasa przybrzeżna była bezpieczniejsza i dostępna przez cały rok, ale wymagała licznych postojów na uzupełnienie zapasów, co znacznie wydłużało podróż. Podróż przez otwarty ocean była więc kuszącą alternatywą, choć mogła odbywać się tylko latem, gdy panowały najlepsze warunki atmosferyczne.
Naukowcy podkreślają, że opracowany model komputerowy może zostać wykorzystany do badania innych starożytnych kultur morskich, o ile dostępne będą dane na temat budowy ich łodzi. Dzięki temu można porównywać różne typy statków, techniki nawigacyjne oraz sposoby podróży, co może dostarczyć nowych informacji o rozwoju żeglugi w prehistorii.
Nasze odkrycia pokazują, że regularne i systematyczne przeprawy przez otwarte morze były możliwe już około 2300 r. p.n.e.
