Astronomowie na tropie przełomu. Mogli odkryć pierwszy egzoksiężyc

Zespół kierowany przez dr. Quentina Krala z Obserwatorium Paryskiego opisał swoje odkrycie w pracy, która wkrótce ukaże się w czasopiśmie Astronomy & Astrophysics. Korzystając z techniki precyzyjnej astrometrii, badacze śledzili subtelne wahania ruchu egzoplanety HD 206893 B, aby wykryć wpływ grawitacyjny innego ciała, potencjalnego księżyca.

Okazało się, że wokół planety, której masa sięga 28 mas Jowisza, może krążyć obiekt o masie około 0,4 masy Jowisza, czyli siedem razy większy od Neptuna. To oznacza, że jeśli potwierdzi się jego istnienie, będzie to ogromny egzoksiężyc, wielkością przypominający raczej małą planetę niż satelitę.

Choć NASA potwierdziła już ponad 6 tysięcy egzoplanet, wciąż nie udało się jednoznacznie odkryć żadnego egzoksiężyca. Powód jest prosty, to obiekty znacznie mniejsze od planet, a ich obserwacja wymaga ekstremalnej precyzji.

Każde odkrycie musi też przejść wieloetapową weryfikację, by wykluczyć błędne obserwacje, zniekształcenia światła czy przypadkowe obiekty w tle. W dodatku nie istnieje jeszcze jednoznaczna definicja egzoksiężyca i w pewnych konfiguracjach może on przypominać układ dwóch planet krążących wokół wspólnego środka masy.

Do obserwacji egzoplanety HD 206893 B zespół użył instrumentu GRAVITY na teleskopie Very Large Telescope (VLT) w Chile. Analiza wykazała subtelne odchylenia w ruchu planety, które mogą wynikać z obecności dużego księżyca. Co ważne, technika astrometryczna nie tylko wykryła potencjalny obiekt, ale też pozwoliła oszacować jego orbitę i masę.

Choć autorzy podkreślają, że to kandydat, a nie potwierdzone odkrycie, ich praca otwiera nową drogę do poszukiwań podobnych obiektów. Precyzyjna astrometria może stać się kluczowym narzędziem w tzw. astronomii wielokomunikatowej, łączącej różne metody obserwacji w badaniach jednego zjawiska.