Już wiosna. Czy w ten weekend jest zmiana czasu na letni?

Choć wiele osób uznaje to za nieuzasadnione, wciąż dwa razy w roku przestawiamy zegarki. Wiosną z czasu zimowego na letni, a jesienią z letniego na zimowy. Właśnie zbliża się pierwszy termin zmiany czasu, który jest ściśle określony przez przepisy unijne. Wiosenna zmiana oznacza dla nas krótszy sen i konieczność przestawienia tych urządzeń, które nie zrobią tego same.

W tym roku zmiana czasu wypada w ostatni weekend marca, czyli w nocy z soboty 28 marca na niedzielę 29 marca. O godzinie 2:00 wskazówki przeskoczą na 3:00, a to oznacza jedno: tej nocy śpimy o godzinę krócej. W zamian dostajemy dłuższe, jasne popołudnia i wieczory, które wielu osobom kojarzą się z prawdziwym początkiem sezonu wiosenno‑letniego.

To oficjalna, obowiązująca w całej Unii Europejskiej data, ustalona zgodnie z zasadą, że czas letni zaczyna się zawsze w ostatnią niedzielę marca. Do czasu zimowego wrócimy w ostatni weekend października, czyli z 24 na 25 października.

Dla wielu osób zmiana czasu stała się uciążliwym i nieco archaicznym rytuałem, stąd pojawiające się pytania o jej sens. Prawda jest taka, że przestawiamy zegarki głównie dlatego, że wynika to z unijnych i krajowych przepisów. Dyrektywa UE 2000/84/WE z 2001 roku reguluje zmianę czasu i określa dwa momenty w roku, kiedy ona następuje. W założeniu ma to pomóc lepiej wykorzystać światło dzienne.

Jednak argumenty, które brzmiały sensownie na początku XX wieku, dziś wydają się naciągane. Większość ekspertów przyznaje, że przy współczesnym stylu życia zmiana czasu ma znikomy wpływ na oszczędność energii. Zaburza za to rytm dnia wielu osób i zwierząt domowych, powoduje problemy w transporcie. Mimo to, dopóki przepisy nie zostaną zmienione, dwa sezonowe przestawienia zegarków wciąż będą z nami.

Temat likwidacji zmian czasu powraca w Europie jak bumerang od 2018 roku. Największym problemem jest brak porozumienia w Radzie UE co do tego, który czas miałby obowiązywać na stałe: letni czy zimowy. To właśnie ten spór od lat blokuje wdrożenie uchwalonej już w 2019 roku propozycji Parlamentu Europejskiego o zniesieniu sezonowego przestawiania zegarków.

Polska od kilku lat należy do państw najaktywniej zabiegających o rezygnację z tego obowiązku. Podczas swojej prezydencji w 2025 roku nasz kraj zaproponował nawet dwuletni unijny pilotaż, w którym czas nie byłby zmieniany. Koncepcja została dobrze przyjęta przez Komisję Europejską, ale część państw oczekuje dodatkowych analiz, przez co rozmowy utknęły na poziomie Rady UE. Wygląda więc na to, że na zniesienie zmian czasu będziemy musieli jeszcze trochę poczekać.