Lęk i bezsenność mogą osłabiać odporność. Odkryli kluczowy mechanizm

Zespół badaczy z Uniwersytetu Taibah w Arabii Saudyjskiej, kierowany przez immunolożkę Renad Alhamawi, przeanalizował próbki krwi 60 młodych kobiet w wieku od 17 do 23 lat. Wszystkie uczestniczki wypełniły kwestionariusz dotyczący zdrowia psychicznego i jakości snu. Aż 75 proc. badanych zgłaszało objawy zaburzeń lękowych uogólnionych, od ciągłego napięcia po problemy z koncentracją i rozdrażnienie, a ponad połowa (53 proc.) przyznała, że regularnie ma problemy z besennością.

Analiza krwi wykazała, że kobiety z objawami lękowymi miały o 38 proc. mniej komórek NK niż uczestniczki bez tych objawów. Z kolei osoby z niedoborem snu wykazywały o 40 proc. niższy poziom jednej z dwóch podgrup komórek NK - tej odpowiedzialnej za wydzielanie cytokin regulujących odpowiedź immunologiczną.

Komórki NK (ang. natural killer) są podstawową populacją komórek układu odpornościowego posiadającą własności naturalnej cytotoksyczności - zdolności do zaburzania funkcjonowania komórek, ich uszkadzania lub niszczenia. Wykazują one uderzające podobieństwo do limfocytów T i są ważnym składnikiem przeciwzakaźnej i przeciwnowotworowej odporności nieswoistej. To nasza pierwsza linia obrony organizmu przed nowotworami i wirusami.

Ich niedobór może prowadzić do większej podatności na infekcje, nowotwory oraz choroby autoimmunologiczne. Wyniki badania sugerują więc, że przewlekły stres i bezsenność mogą biologicznie przekładać się na osłabienie odporności.

Badanie nie dowodzi jeszcze, że lęk czy bezsenność bezpośrednio powodują spadek odporności, lecz ujawnia wyraźną korelację między zdrowiem psychicznym a funkcjonowaniem układu immunologicznego. Jak zaznacza prof. Stefano Garofalo z Uniwersytetu Sapienza w Rzymie, który nie brał udziału w projekcie, zjawisko może być jeszcze bardziej złożone: "Komórki NK obecne we krwi to tylko część obrazu - możliwe, że część z nich migruje do układu nerwowego, gdzie bierze udział w regulacji funkcji mózgu i zachowania".

Co ważne, choć badanie obejmowało niewielką grupę młodych kobiet z jednego regionu świata, jego wnioski są spójne z wcześniejszymi obserwacjami dotyczącymi wpływu stresu na układ odpornościowy. Podobne wyniki uzyskano m.in. u osób cierpiących na przewlekły szum w uszach - tam również wysoki poziom stresu wiązał się ze spadkiem liczby komórek NK. Badacze planują więc kontynuować projekt w formie długoterminowego badania, aby sprawdzić, czy zmiany w poziomie lęku, snu i komórek NK przekładają się z czasem na większą zapadalność na infekcje lub choroby przewlekłe.