Przełom w medycynie? Z plastikowych butelek zrobili lek na poważną chorobę

Plastikowe butelki od lat są symbolem globalnego problemu środowiskowego. Tym razem jednak stały się punktem wyjścia do przełomu, który może zmienić sposób myślenia o odpadach. Naukowcy z Uniwersytetu w Edynburgu pokazali, że to, co trafia do kosza, może zostać przekształcone w substancję wykorzystywaną w leczeniu poważnej choroby neurologicznej. 

Badacze opracowali metodę, w której kluczową rolę odgrywają zmodyfikowane bakterie E. coli (zgadza się, te od zanieczyszczeń wody, kiedy nie można się kąpać). To one odpowiadają za przekształcenie popularnego plastiku PET, używanego m.in. w opakowaniach żywności i napojów, w L-DOPA - jeden z podstawowych leków stosowanych w terapii chorób neurodegeneracyjnych.

Cały proces zaczyna się od rozkładu odpadów PET, których rocznie powstaje około 50 milionów ton, do prostszych związków chemicznych, takich jak kwas tereftalowy. Następnie bakterie przeprowadzają serię reakcji biologicznych, które ostatecznie prowadzą do powstania substancji leczniczej. To pierwsza sytuacja, w której naturalny proces biologiczny został zaprojektowany tak, by zamieniać plastik w lek.

Tradycyjne metody produkcji farmaceutyków opierają się na paliwach kopalnych. Nowa technologia ma być od nich bardziej zrównoważona. Co więcej, wpisuje się w pilną potrzebę opracowania skuteczniejszych sposobów recyklingu PET, który mimo swojej popularności wciąż pozostaje problematyczny.

Zamiast trafiać na wysypiska czy do spalarni, węgiel zawarty w plastiku może zostać ponownie wykorzystany. To nie tylko ogranicza zanieczyszczenie, ale też otwiera drogę do nowej gałęzi przemysłu - tzw. bio-upcyclingu, obejmującego produkcję leków, kosmetyków czy chemikaliów przemysłowych.

Projekt wciąż jest rozwijany, ale już teraz wzbudza duże zainteresowanie. Zespół planuje zwiększyć skalę procesu i ocenić jego efektywność w warunkach przemysłowych.

- To dopiero początek. Jeśli możemy tworzyć leki na choroby neurologiczne z plastikowej butelki, to ekscytujące jest wyobrazić sobie, co jeszcze ta technologia może osiągnąć. Odpady plastikowe są często postrzegane jako problem środowiskowy, ale stanowią także ogromne, niewykorzystane źródło węgla. Pokazujemy, że materiały odpadowe mogą zostać przekształcone w cenne zasoby wspierające zdrowie ludzi - podkreśla prof. Stephen Wallace.

Równie wyraźnie znaczenie odkrycia akcentuje dr Liz Fletcher: - Ten projekt pokazuje potencjał biologii do zmiany naszego myślenia o odpadach. Przekształcenie plastikowych butelek w lek to nie tylko kreatywny pomysł na recykling, ale sposób projektowania procesów zgodnych z naturą, które przynoszą realne korzyści - komentuje badaczka.

Źródło: Uniwersytet Edynburski