Ukryty problem w blokach z wielkiej płyty. Zostało 5 lat

Bloki z wielkiej płyty, stanowiące znak rozpoznawczy osiedli z czasów PRL-u, miały być rozwiązaniem tymczasowym na 50-70 lat. Budynki wznoszone na potęgę z betonowych fabrykatów w latach 60-80. XX wieku okazały się jednak znacznie trwalsze. Jak informowaliśmy w GeekWeeku, według inżynierów mogą one przetrwać nawet 100-120 lat pod warunkiem, że będą modernizowane i konserwowane. Okazuje się tymczasem, że choć konstrukcje jako takie przetrwają, to ich instalacje sanitarne są mocno zagrożone.

Głównym problemem z systemami wodociągowymi i kanalizacyjnymi jest postępująca degradacja materiałów, które dominowały w budownictwie lat 60., 70. i 80. zeszłego stulecia. Stalowe, ocynkowane rury, mimo swojej zewnętrznej, pozornie nienaruszonej powłoki, są od środka niszczone przez korozję i nawarstwiający się osad. Eksperci zwracają uwagę, że zjawisko to jest o tyle zdradliwe, że proces niszczenia rur postępuje w ukryciu. Domownicy nie mają o nim pojęcia - aż do momentu krytycznego pęknięcia, które często następuje w wyniku gwałtownego skoku ciśnienia w sieci.

Zagrożenie jest realne przede wszystkim w starym budownictwie - w budynkach, w których od momentu oddania do użytku nie przeprowadzono kompleksowej modernizacji pionów wodnych. Wiele dekad eksploatacji doprowadziło do tego, że wewnętrzny przekrój rur uległ znacznemu zwężeniu przez kamień i rdzę. Nie tylko ogranicza to swobodny przepływ wody, ale także osłabia strukturę samych ścianek instalacji.

Skąd wiadomo, że rury zaczęły się sypać? Lokatorzy często dowiadują się o usterce dopiero od sąsiada z niższego piętra, u którego pojawiają się zacieki na suficie lub spuchnięte panele. Może to być początek długotrwałego procesu osuszania i walki o odszkodowanie. Zdaniem specjalistów takich awarii instalacji sanitarnych w blokach z wielkiej płyty w ciągu najbliższych 3-5 lat będzie prawdziwy wysyp.

Choć są to systemy zdradliwe, istnieją pewne sygnały, które jednak nader często są bagatelizowane. Stare instalacje rzadko zawodzą bez uprzedzenia. W jakim przypadku warto zachować czujność? Do najbardziej alarmujących objawów należą nietypowe odgłosy dobiegające z wnętrza ścian, takie jak szumy czy dziwne dźwięki towarzyszące przepływowi wody. Równie istotnym wskaźnikiem jest zauważalne obniżenie ciśnienia w kranach oraz pojawiające się zabrudzenia lub zmiana barwy wody. Bezpośrednio wskazuje to na zaawansowany stopień degradacji przewodów.

Czy można zapobiec tej katastrofie? Zarządcy budynków oraz właściciele mieszkań mogą podjąć działania doraźne, próbując opóźnić ten nieunikniony moment poprzez regularną kontrolę parametrów wody i monitorowanie szczelności systemu. Jednak to wiek instalacji pozostaje decydującym czynnikiem. Stare systemy zbliżają się do kresu swojej technologicznej wytrzymałości i bez wymiany lub renowacji instalacji nie można już temu zapobiec.

W obliczu nadchodzącej katastrofy jedynym stuprocentowo pewnym rozwiązaniem jest wymiana pionów. W budownictwie wielorodzinnym problemem zazwyczaj nie są rury w mieszkaniu (często już wymienione na wykonane z lekkiego, gładkiego tworzywa odpornego na korozję i zarastanie kamieniem), lecz pion instalacyjny przechodzący przez wszystkie piętra. Decyzję o jego wymianie zwykle podejmuje spółdzielnia lub wspólnota mieszkaniowa, a środki na nią pochodzą z funduszu remontowego.

Prace związane z wymianą pionu w bloku trwają zwykle do kilku dni. W tym czasie ekipa remontowa musi wchodzić do mieszkań i kuć ściany, a mieszkańcy nie mają dostępu do bieżącej wody. Alternatywą jest renowacja bezinwazyjna, która nie wymaga kucia. Polega ona na wprowadzeniu do wnętrza rur specjalnego rękawa nasączonego żywicą lub nałożenia warstwy polimerowej. Taki zabieg skraca czas wyłączenia pionu z użytkowania i nie wymaga późniejszego remontu łazienki.