Przełom w przechowywaniu narządów do przeszczepów? Odkrycie nadzieją dla chorych
Naukowcy dokonali przełomowego odkrycia, które może oznaczać, że więcej serc dawców będzie możliwych do transplantacji, co zwiększyłoby szanse na przeżycie u większej liczby oczekujących pacjentów. Pozytywne wyniki badań wykazują ponadto potencjał także w kwestii innych narządów do przeszczepów.
Przełomowe odkrycie w przechowywaniu serc do przeszczepów
Na całym świecie tysiące osób czekają na ratujący życie transplantację. Medycyna potrafi dokonywać licznych zabiegów tego typu, m.in. przeszczepiając nerki, skórę, a nawet serce - taki zabieg przeprowadza się u pacjentów z ciężką niewydolnością serca lub ciężką chorobą tętnic wieńcowych, gdy inne metody zawiodły. Szacuje się, że nawet 50 000 osób kwalifikuje się do przeszczepienia serca, jednak rocznie wykonuje się jedynie około 6 000 takich operacji na całym świecie. Według danych Poltransplant za 2024 rok, w Polsce na przeszczep serca czeka około 400 osób.
Rokowania i tak się poprawiły, ponieważ dzięki rozwojowi medycyny liczba przeszczepów w ciągu ostatnich lat znacząco się zwiększyła. Teraz może nastąpić kolejny przełom. Naukowcy z Mayo Clinic odkryli bowiem, że znany już nauce środek leczniczy może zapobiegać uszkodzeniom serc dawców podczas ich przechowywania, co może wydłużyć ten czas i tym samym zwiększyć dostępność serc do przeszczepów.
Kanrenon na ratunek. Nowa szansa dla ludzi czekających na przeszczep
Jednym z głównych ograniczeń w dostępności serc do przeszczepów jest krótki czas, w jakim można je bezpiecznie przechowywać poza organizmem. Zwykle nie przekracza on 4-6 godzin, a dzięki opracowaniu urządzeń OCM, zwiększa się do nawet 12 godzin. Jednak to wciąż za mało, a w dodatku długotrwała ekspozycja na zimno może prowadzić do zmian, które upośledzają funkcjonowanie serca po transplantacji. Czasem z tego powodu przeszczepione serce nie jest w stanie skutecznie pompować krwi po operacji.Teraz naukowcy dokonali przełomowego odkrycia, które może zmienić tę sytuację.
Badacze z Mayo Clinic zidentyfikowali proces biologiczny, który przyczynia się do uszkodzenia serca dawcy podczas długotrwałego magazynowania w niskiej temperaturze. Szkody dotyczą białka wewnątrz komórek. To prowadzi do stanu zapalnego i obumierania komórek - i serce ma mniejsze szanse na prawidłową pracę po przeszczepie. Badacze starali się znaleźć sposób, jak zaradzić temu problemowi - wszystko wskazuje na to, że im się udało. Testy wykazały, że zastosowanie środka o nazwie kanrenon, który już jest stosowany w leczeniu chorób serca, może niemal trzykrotnie zwiększyć siłę skurczu tego narządu przy dłuższym okresie przechowywania. Dodatkowo, serca dawców traktowane tym lekiem wykazywały lepszy przepływ krwi i mniejsze oznaki uszkodzeń komórkowych.
Nie tylko serce? Odkrycie może zwiększyć ogólną dostępność przeszczepów
Jeśli dalsze badania potwierdzą skuteczność tej metody, możliwe będzie dłuższe przechowywanie serc przeznaczonych do transplantacji z zachowaniem ich w dobrej kondycji. To z kolei zwiększy szanse na znalezienie odpowiedniego dawcy dla większej liczby pacjentów, nawet jeśli będą oni oddaleni geograficznie od miejsca pobrania narządu. Tym samym, to przełomowe odkrycie może przyczynić się do uratowania życia wielu osób oczekujących na przeszczep - nie tylko serca, bo wyniki badań mają również potencjał w kontekście poprawy konserwacji innych narządów do przeszczepów. Podobne skupiska białek wewnątrz komórek zaobserwowano bowiem również w nerkach, płucach i wątrobach dawców podczas przechowywania w niskich temperaturach.
- To odkrycie może dać nam nowe narzędzie do zachowania funkcji serca na dłużej podczas przechowywania, poprawy wyników przeszczepu i zwiększenia dostępu pacjentów do przeszczepów ratujących życie - podkreślił kardiochirurg Mayo Clinic, dr Paul Tang, który kierował badaniami opublikowanymi na łamach "Nature Cardiovascular Research".
