Jak dinozaury opiekowały się jajami? Nowe odkrycia naukowców o inkubacji
Ostatnie badania wykazały, że proces inkubacji jaj u dinozaurów, takich jak owiraptory, znacząco różnił się od sposobu wysiadywania jaj przez współczesne ptaki. Zamiast ogrzewania jaj wyłącznie własnym ciałem, dinozaury w dużej mierze polegały na cieple otoczenia, w tym promieniowaniu słonecznym. To sprawiało, że efektywność inkubacji była mniejsza, a wykluwanie się piskląt mogło następować w różnym czasie.
Jak dinozaury opiekowały się swoimi jajami?
Naukowcy coraz lepiej rozumieją, w jaki sposób dinozaury opiekowały się swoimi jajami. Nowe badanie sugeruje, że proces ich inkubacji był mniej efektywny niż u współczesnych ptaków, a znaczną rolę w ogrzewaniu jaj mogło odgrywać także ciepło z otoczenia, w tym promieniowanie słoneczne.
Badacze z Tajwanu skupili się na owiraptorach - przypominających ptaki dinozaurach żyjących około 70-66 milionów lat temu na terenach dzisiejszych Chin. Zwierzęta te miały długość około 1,5 metra i ważyły około 20 kg. Budowały charakterystyczne gniazda złożone z kilku pierścieni jaj ułożonych w półotwartej strukturze.
Aby sprawdzić, jak przebiegała inkubacja, naukowcy stworzyli realistyczny model owiraptora oraz jego gniazda.
Jaja zbudowano z żywicy
- Część trudności polega na realistycznym odtworzeniu procesu wysiadywania jaj przez owiraptory - powiedział główny autor Chun-Yu Su. - Na przykład ich jaja nie przypominają jaj żadnego współczesnego gatunku, więc stworzyliśmy jaja z żywicy, aby jak najlepiej odzwierciedlić prawdziwe jaja owiraptorów.
Celem eksperymentów było zbadanie, jak nagrzewanie się jaj jest zależne od obecności dorosłego osobnika wysiadującego oraz od zmiennych temperatur otoczenia. W chłodniejszych warunkach różnice temperatur między jajami w zewnętrznych częściach gniazda mogły sięgać nawet 6 stopni Cel., co prawdopodobnie prowadziło do wykluwania się ich w różnym czasie. W cieplejszym środowisku różnice były znacznie mniejsze - mniej niż 1 st. Cel., co wskazuje, że słońce mogło znacząco wspierać inkubację.
- Jest mało prawdopodobne, by duże dinozaury siedziały na swoich lęgach. Przypuszczalnie wykorzystywały ciepło słońca lub gleby do wyklucia jaj, podobnie jak żółwie. Ponieważ lęgi owiraptorów są otwarte na powietrze, ciepło słoneczne miało znacznie większe znaczenie niż ciepło gleby - wyjaśniła starsza autorka pracy, dr Tzu-Ruei Yang.
Porównanie inkubacji dinozaurów i ptaków
Większość współczesnych ptaków siedzi bezpośrednio na jajach i przekazuje im ciepło ciała. Aby ten system działał, dorosły osobnik musi dotykać każdego jaja i utrzymywać je w wąskim zakresie temperatur. Owiraptory prawdopodobnie nie były w stanie sprostać tym wymaganiom.
Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie Frontiers in Ecology and Evolution.
