Wszechświat
Środa, 22 listopada 2023 (13:47)
Aktualizacja Środa, 7 lutego 2024 (10:36)
Wszechświat to nieskończona przestrzeń, która obejmuje wszystko, co istnieje: od najmniejszych cząstek elementarnych, przez gwiazdy i galaktyki, aż po największe struktury kosmiczne. Jest miejscem, gdzie odbywa się ciągła ewolucja, rządząc się niezmiennymi prawami fizyki. Badanie wszechświata pozwala nam zrozumieć fundamentalne zasady, które kształtują naszą rzeczywistość, oferując odpowiedzi na pytania o pochodzenie, strukturę i przyszłość kosmosu.
Wszechświat - najważniejsze informacje
-
Elementy:
Co to jest Wszechświat?
Wszechświat to złożona całość obejmująca całą fizyczną czasoprzestrzeń oraz wszelkie formy energii i materii. Termin ten jest często utożsamiany z pojęciami "natura" i "rzeczywistość". Inną nazwą dla Wszechświata jest "Kosmos", choć ten termin może także odnosić się do przestrzeni pozaziemskiej oraz obiektów w niej zawartych, takich jak planety czy gwiazdy.
Badanie Wszechświata to interdyscyplinarne przedsięwzięcie. Kosmologia fizyczna skupia się na badaniu Wszechświata jako całości, natomiast inne dyscypliny, takie jak astrofizyka czy astronomia, analizują jego poszczególne komponenty. Dotychczasowe badania sugerują, że Wszechświat rozszerza się od momentu Wielkiego Wybuchu.
Ile lat ma Wszechświat?
W składzie materialnym Wszechświata dominują ciemna energia i ciemna materia. Te tajemnicze komponenty odpowiadają za większość energii i masy Wszechświata. Zwykła materia, z której zbudowane są gwiazdy, planety i my sami, stanowi mniejszość. Wiek Wszechświata wynosi ok.13,82 mld lat. Jego widzialna średnica to 91-93 mld lat świetlnych.
Nie jesteśmy pewni jego rzeczywistych rozmiarów – może być nieskończony.
Od początków historii ludzkości próbowano wyjaśnić charakter Wszechświata. Starożytni filozofowie, jak ci z Indii czy Grecji, promowali teorie geocentryczne. Teorie te ewoluowały przez wieki – od heliocentryzmu Kopernika, przez prawa Keplera, teorię grawitacji Newtona, aż do współczesnych odkryć astronomicznych.
Odkryliśmy, że istnieje wiele galaktyk poza Drogą Mleczną, a Wszechświat jest w ekspansji, co potwierdza przesunięcie ku czerwieni galaktyk i mikrofalowe promieniowanie tła.
Jak powstał Wszechświat?
Wszechświat, według dominującej teorii, rozpoczął się od Wielkiego Wybuchu, w którym powstały czas i przestrzeń. Ekspansja prowadziła do powstawania cząstek, atomów i w końcu gwiazd. Prawa fizyki jakie znamy były stałe od początku istnienia Wszechświata, a dominującą siłą jest grawitacja. Wszechświat ma trzy wymiary przestrzenne i jeden czasowy, ale mogą istnieć inne, zwinięte wymiary.
Chociaż z definicji nic nie może istnieć poza Wszechświatem, są teorie mówiące o wieloświatach – innych "Wszechświatach". Teoria chaotycznej inflacji czy wieloświatowa interpretacja mechaniki kwantowej to przykłady takich spekulacji. Nie wiemy co poprzedziło Wielki Wybuch, ani jaki będzie ostateczny los Wszechświata. Istnieją różne hipotezy, ale ich potwierdzenie może być poza naszym zasięgiem.
Z wszechświatem powiązana jest czasoprzestrzeń, czyli "arena", na której zachodzą wszystkie fizyczne zdarzenia, określone miejscem i czasem. Zdarzenie w tej "arenie" to unikalne położenie w określonym czasie, a cała czasoprzestrzeń jest zbiorem tych zdarzeń. Tradycyjnie postrzega się Wszechświat jako trójwymiarową przestrzeń połączoną z jednowymiarowym czasem, tworzącą tzw. czasoprzestrzeń Minkowskiego. Taka perspektywa upraszcza wiele teorii fizycznych.
Wprowadzenie koncepcji czasoprzestrzeni pozwoliło na bardziej jednolite opisywanie zachodzących w nim zjawisk. Jednak współczesna nauka spekuluje nad istnieniem dodatkowych wymiarów i różnych topologii czasoprzestrzeni.
Temat Wszechświat znajdziesz również w serwisie:
Więcej na temat Wszechświat
Wszechświat - Wiadomości
-
Odkryto nowy typ obiektu w kosmosie. Naukowcy: to przełom
Wczoraj, 8 stycznia (06:00)Kosmiczny Teleskop Hubble'a dokonał spektakularnego odkrycia. Naukowcy na jednym ze zdjęć z potężnego obserwatorium zidentyfikowali nowy typ obiektu, którego wcześniej nie widziano.... -
To odkrycie psuje kosmiczne teorie. Gromada galaktyk jest gorętsza niż powinna być
Wtorek, 6 stycznia (16:20)Gromada galaktyk obserwowana zaledwie 1,4 miliarda lat po Wielkim Wybuchu okazała się znacznie gorętsza, niż pozwalają na to modele kosmologiczne. Analiza ujawniła temperatury rzędu... -
50 mln razy cięższa od Słońca. Ta czarna dziura łamie zasady nauki
Niedziela, 4 stycznia (17:17)Astronomowie odkryli czarną dziurę z bardzo wczesnego okresu wszechświata. Jej masę oszacowano na około 50 mln mas Słońca. Co ciekawe, twór powstał w galaktyce bardzo ubogiej w gwiazdy.... -
Największe odkrycia nauki w 2025 roku wybrane przez sztuczną inteligencję
Środa, 31 grudnia 2025 (20:07)Od sygnałów mogących zdradzić naturę ciemnej materii, przez planety rodzące się na naszych oczach, po geologiczne struktury ukryte głęboko pod powierzchnią Ziemi. Rok 2025 przyniósł... -
Kosmiczna katastrofa. Odkryto ogromne czarne dziury na kursie kolizyjnym
Środa, 31 grudnia 2025 (17:25)Astronomowie dostrzegli trzy supermasywne czarne dziury, które znajdują się na kursie kolizyjnym, co jest rzadkim zdarzeniem. To ogromna kosmiczna katastrofa o niewyobrażalnych skutkach.... -
Ciemność w kosmosie. Dlaczego niebo poza Ziemią jest niemal całkiem czarne?
Piątek, 26 grudnia 2025 (15:07)Kosmiczna ciemność spowodowana jest nie tylko olbrzymimi odległościami między gwiazdami, ale także brakiem atmosfery oraz pochłanianiem i rozpraszaniem światła przez pył międzygwiazdowy.... -
Jesteśmy zrobieni z gwiezdnego pyłu. Niezwykła rola człowieka w kosmosie
Niedziela, 21 grudnia 2025 (12:49)Amerykański astronom i pisarz Carl Sagan zasłynął ze stwierdzenia, iż kosmos jest w nas, jesteśmy zrobieni z gwiazd, a poprzez nas Wszechświat poznaje sam siebie. Fraza stała się... -
Największa zagadka kosmosu. Dane z teleskopu obalają 30 teorii ekspansji Wszechświata
Wtorek, 16 grudnia 2025 (15:15)Teleskop Kosmologiczny Atacama (ACT) w Chile po 15 latach obserwacji mikrofalowego promieniowania tła został wyłączony w 2022 roku, ale dopiero w zeszłym miesiącu astronomowie udostępnili...