Legendarna Troja i wielki skarb. Najważniejsze odkrycie ostatnich stu lat

W Troadzie, u stóp góry Ida i nad rzeką Skamander, wzniesiono legendarną Troję. Założyć miał ją mityczny Ilos, syn Trosa, a w budowie jej potężnych murów za czasów Laomedonta mieli nawet uczestniczyć sami bogowie - Apollo i Posejdon. Później Troją miał rządzić mityczny Priam - jeden z bohaterów "Iliady" Homera.

Legenda tego miejsca nie gaśnie, jest ono nie tylko inspiracją dla dzieł kultury - np. gdy mowa o wojnie trojańskiej, gdzie mitycznym powodem starć było uprowadzenie Heleny, żony króla Sparty, Menelaosa, przez księcia Troi Parysa, syna króla Priama - ale i intensywnym miejscem pracy dla naukowców. Dziś znajdujące się w prowincji Çanakkale w Turcji pozostałości Troi znane są bowiem jako jedno z najsłynniejszych stanowisk archeologicznych świata.

Niektóre odkrycia na stanowisku przypominają literackie przedstawienia Troi, co skłoniło niektórych badaczy do wniosku, że w legendach kryje się ziarno prawdy. Mimo wielu badań wciąż nie przestaje ono zadziwiać. Teraz ogłoszono, że doszło tam do jednego z najważniejszych odkryć archeologicznych ostatnich stu lat. Odnaleziono prawdziwe skarby, które zmieniają wiedzę o Troi.

Wieloletnie wykopaliska na terenie wpisanej na listę światowego dziedzictwa UNESCO Troi ujawniły wiele etapów działalności miasta - najstarsza warstwa archeologiczna (Troja I) odnosi się do mniejszej niż późniejsze osady z potężnymi wapiennymi fortyfikacjami, z wczesnej epoki brązu (3000-2500 p.n.e.). Ostatnia (Troja IX) to miasto, które działało od I do IV wieku n.e., wiadomo, że wpływ na dewastację miała seria trzęsień ziemi. Dotychczas naukowcy spierali się natomiast o datowanie fazy Troja II, szacując ją na lata 2300-2200 p.n.e. Nowe znaleziska, prawdziwe archeologiczne skarby, jednoznacznie przesuwają początek tej fazy na około 2500 r. p.n.e., co ma ogromne znaczenie dla zrozumienia rozwoju Anatolii w III tysiącleciu p.n.e.

- W trwających od ponad 160 lat wykopaliskach w Troi znaleziono złotą broszę pochodzącą z wczesnej epoki brązu oraz niezwykle rzadki jadeit. Ta broszka, najlepiej zachowana spośród zaledwie trzech znanych na świecie egzemplarzy, jest jednym z najważniejszych znalezisk ostatnich 100 lat. Znalezisko pochodzi z warstw miasta Troja II i datowane jest na 2500 lat przed naszą erą. Jadeit przyciąga uwagę jako jeden z luksusowych produktów konsumpcyjnych sprzed 4500 lat - przekazał Mehmet Nuri Ersoy, turecki minister kultury i turystyki.

Kunsztowna zapinka nie stanowiła jedynie ozdoby, a miała też funkcje praktyczne - służyła do spinania szat oraz podkreślania statusu właściciela, podają badacze. Jej misterne wykonanie pozwala ekspertom analizować unikalne techniki rzemieślnicze z epoki. Kamień jadeitowy - ze względu na swoje przygotowanie uznany za prawdopodobny element pierścienia lub innej biżuterii - jest szczególnie rzadki w kontekście tego regionu. Wskazuje on na długodystansowe sieci handlowe i konsumpcję luksusowych dóbr przez elitę Troi.

Brązowa szpila, znaleziona razem z broszą i jadeitem, dostarcza informacji tak o metalurgii, jak i praktykach ubioru w epoce brązu. Jej obecność w tym samym kontekście archeologicznym, co luksusowe przedmioty, sugeruje, że badacze mogli natrafić na pozostałości wysokostatusowego pochówku lub depozytu ceremonialnego. Choć Troja została uwieczniona w literaturze przez Homera i postrzegana jest w dużej mierze przez pryzmat mitów, to właśnie takie odkrycia jak ta złota brosza i jadeit nadają realny wymiar legendzie. A ta ożywa na naszych oczach - jak podaje Agencja Anatolia, wkrótce, zgodnie z polityką Turcji, artefakty zostaną wystawione w Muzeum Troi w Çanakkale.

Więcej o ruinach Troi można znaleźć w komunikacie na stronie Ministerstwa Kultury i Turystyki Turcji.