Śpimy o godzinę krócej. W który weekend marca jest zmiana czasu na letni?

Zmiana czasu na letni powoduje, że dni stają się dłuższe, a poranki (szczególnie w pierwszych tygodniach) są ciemniejsze. Przestawianie zegarków to również spore wyzwanie dla osób, które funkcjonują zgodnie z rytmem dobowym. Taka zmiana może wprowadzać chwilowe zamieszanie, a organizm będzie potrzebował czasu, aby się "przestawić".

To także modyfikacja dla zwierząt domowych - przyzwyczajone do stałych godzin posiłków mogą czuć się zdezorientowane, jeśli będą go otrzymywać o innej porze.

W Polsce zegarki przedstawiamy dwa razy - w marcu oraz w październiku. Praktyka ta budzi sporo kontrowersji i nie brakuje głosów sprzeciwu. Głównym założeniem zmiany czasu było efektywniejsze wykorzystanie światła dziennego. Dlatego też czas letni obowiązuje 7 miesięcy, a kiedy dni stają się krótsze wprowadza się czas zimowy, który trwa 5 miesięcy. Jeszcze kilka dekad temu miało to spore znaczenie, jednak obecnie wraz z rozwojem technologicznym sporo osób wskazuje, że zmiana ta ma więcej wad niż zalet.

Wiele krajów europejskich wprowadziło tę praktykę po wojnie. Pierwszym krajem były Niemcy - zrobili to już w 1916 roku, chcąc zaoszczędzić energię węglową. Następnie dołączyły do nich inne państwa, przyczynił się do tego również kryzys naftowy, mającym miejsce w latach 70. ubiegłego wieku. W Unii Europejskiej zmianę czasu reguluje dyrektywa 2000/84/WE z 2001 roku. Zgodnie z nią wszystkie państwa członkowskie muszą zmieniać czasu dwa razy do roku - to również Unia Europejska wskazuje, kiedy należy to zrobić.

Zmiana czasu na letni zawsze następuje zawsze w ostatni weekend marca. W 2026 roku zegarki będziemy przestawiać w nocy z 28 na 29 marca. Wskazówki z godziny 2:00 przesuniemy na godzinę 3:00. W praktyce oznacza to, że będziemy spać godzinę krócej.

Większość urządzeń, w tym telefony czy też laptopy samodzielnie zmienią godzinę. Jednak w standardowych zegarach trzeba będzie to zrobić ręcznie.

Wiele osób zastanawia się, czy w 2026 roku będziemy zmieniać czas po raz ostatni. Choć od 2018 roku temat ten regularnie powraca w debacie publicznej, obecnie - ze względu na obowiązującą dyrektywę unijną - rezygnacja z tego procederu nie jest łatwa. Co prawda Polska zaproponowała wprowadzenie dwuletniego pilotażu, podczas którego czas nie byłby zmieniany, a rozmowy w tej sprawie miały już ruszyć, jednak wciąż brakuje porozumienia pomiędzy Parlamentem Europejskim a Radą UE. Bez nowelizacji unijnych przepisów nie można na stałe skończyć z przestawianiem zegarków.

Polska jednoznacznie opowiada się za odejściem od zmiany czasu - co istotne 4 kwietnia 2025 roku do Sejmu trafił projekt nowelizacji ustawy o czasie urzędowym. Niemniej jednak nasz kraj jest związany przepisami unijnymi. Oznacza to, że nawet gdyby wspominany projekt został zatwierdzony, nie ma pewności, czy Polska - jako jedyne państwo członkowskie - mogłaby jednostronnie zrezygnować z tej praktyki bez naruszania unijnych zobowiązań.

Co istotne, wielu ekspertów oraz obywateli wskazuje na negatywne skutki zmiany czasu, podkreślając przede wszystkim kwestie zdrowotne (zaburzenia rytmu dobowego) oraz organizacyjne (utrudnienia w transporcie i logistyce).