Nowe szeroko zakrojone badanie neuroobrazowe wskazuje, że nastolatki, które regularnie wybierają samotność zamiast kontaktów towarzyskich, wykazują mierzalne różnice w strukturze i funkcjonowaniu mózgu. Skanowanie ujawniło zmiany w aktywności i osłabienie połączeń w obszarach związanych z przetwarzaniem społecznym i emocjonalnym.
Duże badanie pokazuje skalę problemu
Badacze z Boston Children's Hospital przeanalizowali dane na temat ponad 3 tysięcy młodych osób pochodzące z projektu ABCD (Adolescent Brain Cognitive Development) obejmujące m.in. obrazy MRI mózgów oraz informacje o zachowaniach społecznych dzieci.
- Badanie ABCD jest wyjątkowe, ponieważ jako jedyne wykorzystuje głębokie neuroobrazowanie do pomiaru zarówno strukturalnej, jak i funkcjonalnej aktywności mózgu - mówi dr Caterina Stamoulis, autorka. - Badanie to analizuje również środowisko młodzieży i mierzy zachowania społeczne, zdrowie psychiczne itp.
W badaniu podkreślono, że okres dorastania to czas społecznej reorganizacji, czyli przejścia od świata skoncentrowanego wokół rodziców i rodziny do świata kształtowanego przez rówieśników, szkołę i szersze sieci społeczne. Jest to kluczowe dla zdrowego rozwoju, ale jednocześnie zwiększa podatność na stresory społeczne.
Zmiany w mózgu u samotnych nastolatków
Okazało się, że u młodych osób z tendencją do izolacji i wycofania występowały zmiany w strukturach mózgu związanych z przetwarzaniem emocji i funkcji społecznych, jak wyspa czy przednia część zakrętu obręczy. Ponadto sieci neuronalne u tych osób cechowały się słabszymi połączeniami i większą niestabilnością w obszarach odpowiedzialnych za decyzje i interakcje społeczne.
- Potwierdziliśmy, że izolacja społeczna wpływa nie tylko na obszary mózgu odpowiedzialne za funkcje społeczne, ale także na inne procesy - wyjaśnia Stamoulis. - Jej związek z rozległymi obwodami mózgowymi sugeruje, że izolacja społeczna może zwiększać ryzyko problemów ze zdrowiem psychicznym.
Choć częściowa samotność bywa naturalna w okresie dojrzewania, przewlekłe wycofanie społeczne powinno przykuwać uwagę rodziców i klinicystów. Wczesna identyfikacja takich zachowań i edukacja rodzin może bowiem umożliwić interwencje przeciwdziałające negatywnym skutkom, jak uważają naukowcy.
Ten projekt był zaledwie pierwszym krokiem w zrozumieniu, jak wycofanie społeczne kształtuje mózg nastolatka. Ponieważ badanie ABCD zostało zaprojektowane z myślą o badaniach obrazowych co dwa lata, Stamoulis i jej współpracownicy mogą teraz śledzić, jak te wzorce ewoluują w miarę rozwoju dzieci. Kolejny etap badań sprawdzi, czy uporczywa samotność pozostawia trwały ślad i jak bardzo wczesne rozpoznanie i wsparcie mogą zmienić ten proces.
