Ukryty kompleks w górach Iranu. Pickaxe Mountain kluczowym celem USA?

Konflikt na Bliskim Wschodzie zaostrza się, napięcie widać w rejonie strategicznej Cieśniny Ormuz, przez którą transportowana jest znaczna część światowej ropy, USA przeprowadziły bombardowanie strategicznej irańskiej wyspy Chark, regularnie pojawiają się doniesienia o kolejnych wzajemnych atakach. W ocenie części analityków kluczem do zakończenia wojny może być neutralizacja Pickaxe Mountain - to ukryta głęboko pod ziemią irańska baza. Zablokowanie Iranowi możliwości zdobycia broni jądrowej to jeden z deklarowanych celów wojennych Trumpa, a irański kompleks ma służyć m.in. jako magazyn wzbogaconego uranu.

Andrea Stricker, zastępca dyrektora programu nierozprzestrzeniania broni nuklearnej i pracownik naukowy Foundation for Defense of Democracies - FDD, swierdziła w briefingu, że "USA i Izrael nie mogą twierdzić, że osiągnęły swoje cele w wojnie bez zabezpieczenia Pickaxe Mountain i innych obiektów nuklearnych".

Pickaxe Mountain (Góra Kilofów) to kryptonim tajnego obiektu irańskiego programu nuklearnego. Rozległy teren znajduje się w pobliżu głównego Ośrodka Nuklearnego w Natanz. Według analiz wywiadowczych oraz zdjęć satelitarnych baza pod masywem górskim Kolang Gaz La jest ukryta na głębokości ok. 100 metrów - głębiej niż podziemny zakład wzbogacania uranu w Fordo, uznawany wcześniej za najtrudniejszą do liwkidacji część programu nuklearnego Iranu. W ubiegłym roku Stany Zjednoczone dokonały zniszczeń na terenie obiektu, używając do ataku bombowców B-2 i 13-tonowych bomb penetrujących GBU-57.

Choć prace przy Pickaxe Mountain rozpoczęto w 2020 roku, międzynarodowi inspektorzy nigdy nie otrzymali do niego dostępu. Rosną obawy, że to właśnie tam Iran buduje nowy, znacznie głębszy i odporny na ataki obiekt nuklearny. Kompleks jest od lat stopniowo rozbudowywany - satelity uchwyciły tunele, mury ochronne oraz inne umocnienia - a ostatnie zdjęcia satelitarne wskazują na przyspieszenie prac. Zdaniem ekspertów baza może służyć do magazynowania wzbogaconego uranu lub prowadzenia tajnego procesu jego dalszego wzbogacania. Z tego powodu neutralizacja punktu jest postrzegana jako kluczowy warunek powstrzymania dalszego rozwoju programu atomowego Iranu.

Położenie Pickaxe Mountain sprawia, że kompleks jest znacznie lepiej chroniony przed bombardowaniami niż obiekty takie jak Fordo czy Natanz. W analizach ekspertów pojawia się scenariusz, w którym samo bombardowanie nie wystarczy. Z uwagi na głębokość i strukturę bazy, niektórzy specjaliści wskazują, że jej całkowite unieszkodliwienie mogłoby wymagać operacji lądowej - na przykład przejęcia obiektu przez siły specjalne i zabezpieczenia znajdujących się tam materiałów nuklearnych. Według doniesień Fox News, administracja Trumpa ma rozważać wysłanie sił specjalnych do Iranu, by zabezpieczyć możliwe zapasy wysoko wzbogaconego uranu (HEU), który według ekspertów wystarczyłby do produkcji co najmniej 10 głowic nuklearnych.

Jak podaje New Yourk Post, Annika Ganzeveld, menedżer ds. portfela zagrożeń krytycznych na Bliskim Wschodzie w American Enterprise Institute powiedziała, że najnowsze ataki na Iran, w tym czwartkowe uderzenie USA, gdy bombowce B-2 Spirit zrzuciły bomby GBU-57 na irański obiekt jądrowy Taleghan 2, mogą oznaczać początek nowego etapu konfliktu, którego głównym celem są stricte obiekty nuklearne.